ΕΤΕΡΟΦΥΛΟΦΙΛΗ ΠΕΡΗΦΑΝΙΑ: ΑΓΝΟΕΙΤΑΙ

Ιουνίου 5, 2010

Η σεξουαλικότητα στις μαζικές κοινωνίες σε μεγάλο βαθμό αναπαρίσταται και νοηματοδοτείται στο πεδίο της διαμεσολαβημένης επικοινωνίας, άλλως ειπείν στα ΜΜΕ. Σε συνθήκες κρίσης μάλιστα τονίζεται η πόλωση των πεδίων νοηματοδότησης, έτσι ώστε οι πρωτογενείς ομάδες (οικογένεια, σύντροφοι, συνάδελφοι, φίλοι κτλ.) να επαφίενται περισσότερο στις αδιαμεσολάβητες –κυρίως διαπροσωπικές- σχέσεις, ενώ οι ανασχηματιζόμενες δευτερογενείς ομάδες (τηλεθεατές, κοινό, οπαδοί κτλ.) παραδίδονται στα διαμεσολαβημένα νοήματα των ΜΜΕ. Είναι ένας οικονομικός εξαναγκασμός αναπαραγωγής των ταυτοτήτων, σε πρώτο επίπεδο με τη πρόσβαση σε σχετικά φτηνό συμβολικό περιεχόμενο, και σε δεύτερο επίπεδο με την αποκοπή από λειτουργίες του κοινωνικού ιστού. Λόγου χάρη, ένας άνεργος όχι μόνο επιλέγει να δει τηλεόραση ή να σερφάρει στις οικονομικές πια ευρυζωνικές λεωφόρους αντί να επιλέξει μια ασύμφορη πια έξοδο με φίλους, αλλά ακόμα αποκόπτεται από τον βασικό φορέα κοινωνικής ενσωμάτωσης της ενήλικης ζωής που είναι η εργασία (σημ. γι’ αυτό να κατεβαίνετε στις πορείες φίλοι άνεργοι. Είναι τουλάχιστον ψυχοθεραπευτικό…). Σε αυτό το περιβάλλον κρίσης  λοιπόν τα νοήματα των ΜΜΕ, με προεξάρχουσα την τηλεόραση, είναι παραπάνω από ηγεμονικά. Δεν χρειάζεται να πούμε πως σε αυτή την εύθραυστη κοινωνική ισορροπία η αναφορά σε καταστατικές της ελληνικής ταυτότητας προκαταλήψεις και στερεότυπα επιστρατεύονται ως ένα άλλο σύνδρομο ΤΙΝΑ στο συμβολικό πεδίο. Κίονες, καρυάτιδες, ζορμπάδες της φιλοξενίας που σώζουν την τουριστική οικονομία από τις απεργίες, η φαλλορθοδοξία του troktikou, η όψιμη Φρειδερίκη-Τσόκλη, οι τσιρίδες του Άδωνι και οι υποκριτικές nerdy μούτες τις Ευγενίας δεν είναι πια νούμερα του ελληνικού βαριετέ αλλά headliners στη κεντρική σκηνή.

Η απεικόνιση των ΛΟΑΤ υποκειμένων από τα ελληνικά ΜΜΕ είναι μια συζήτηση που επανέρχεται σαν φάρσα, μιας που μοιάζει άγονη καθώς όλοι οι οργανισμοί ΜΜΕ τείνουν να ακολουθήσουν το μοντέλο της συντηρητικοποίησης που παρασύρει και όλους τους άλλους τομείς της συμβολικής παραγωγής, με τις ευλογίες κουρελοθεσμών όπως το ΕΣΡ που παίζει διαρκώς κόντρα ρόλο σε αυτό το θέατρο του παραλόγου. Αυτό όμως που κατά τη γνώμη μου θα καταγραφεί ως all time low για την (τηλεοπτική) σεζόν 2009-2010 είναι η απεικόνιση των ετεροφυλόφιλων υποκειμένων όπως αναδύθηκαν μέσα από ‘νέα’ είδη προγράμματος. Εδώ δεν πρέπει να μας διαφύγει και ο λόγος για τον οποίο επιβάλλεται να κάνουμε τη σύγκριση ανάμεσα στις απεικονίσεις ΛΟΑΤ και ετεροφυλόφιλων υποκειμένων: ενώ η παρουσία ενός ΛΟΑΤ υποκειμένου στην οθόνη αντλεί τη ‘διαφορετικότητά’ του ως ταυτότητα ρητά ή υπόρρητα αποκλειστικά από το φάσμα του δυτικού ρομαντικού έρωτα – σεξ, η παρουσία ενός ετεροφυλόφιλου υποκειμένου αρύεται πολλαπλές ταυτότητες κατ’ επιλογήν του προτιμητέου νοήματος της παραγωγής. Η σύγκριση μπορεί να γίνει εκεί που το προτιμητέο νόημα που επενδύεται στο ετεροφυλόφιλο υποκείμενο προέρχεται από το φάσμα του δυτικού ρομαντικού έρωτα – σεξ. Τα δύο προγράμματα που παρουσίασαν φέτος την πιο ταπεινωτική εικόνα ετεροφυλόφιλης ταυτότητας είναι ο καιρός του Σταρ με την Πετρούλα και η ριάλιτι εκπομπή του Άλφα ‘Μια νύφη για τον γιό μου’.

Ο καιρός του Σταρ με την Πετρούλα είναι μια αναμασημένη πασέ εκδοχή των γυμνών δελτίων, όπου το σεξ επενδύεται στην φύσει μη συγκρουσιακή και άνευ ιδεολογίας ενημέρωση για τον καιρό ως η ιδεολογία που λείπει. Πέραν μιας φεμινιστικής κριτικής που φαντάζει αυτονόητη γι’ αυτό το ανοσιούργημα, οφείλουμε να κάνουμε μια ευρύτερη πολιτισμική και αισθητική κριτική. Η Πετρούλα, μια άσχημη νέα γυναίκα με υπερβολικά τεχνητή προσθετική στήθους αποτελεί παράδειγμα κατασκευασμένης γυναίκας από το κακό γούστο ενός φαλλοκρατικού ηδονοβλεπτικού ματιού που μάλλον επιθυμεί τον vers έρωτα ενός τραβεστί (Μαλέλης: ποτέ άλλοτε ένας άντρας δεν αυτοξεφτιλίστηκε δημόσια και οικειοθελώς τόσο βάναυσα). Το τραβεστί συνειδητοποιημένο ως τέτοιο δεν είναι κακό, όταν όμως πλασάρεται ως μια εικόνα που θέλει να φυσικοποιηθεί μέσα στην υπόλοιπη οικονομία του δελτίου ειδήσεων των πριγκηπικών γάμων, των οννεδιτών που παίρνουν χαλαρά την κρίση με ένα φρέντο και των γυναικείων γλουτών παραλίας που θα γεννήσουν τα μελλοντικά ελληνόπουλα (sic) που θα θέλουν να καούν στη δουλειά σε μια Marfin τράπεζα, παραμένει μια ετεροπροσδιορισμένη κατασκευή όχι του ίδιου του φορέα-υποκειμένου που φιλοτεχνεί μια τραβεστί ονείρωξη στη σάρκα του αλλά ενός ματιού της εξουσίας που θέλει να βυθίσει το δημιούργημά του στην άβυσσο άμα τη εμφανίσει του. Το σεξ γίνεται μια ιδεολογική ατραξιόν, ενώ το περιεχόμενό του εξοβελίζεται. Τόσο η ελλιπής παιδεία του δημιουργού Μαλέλη όσο και οι ελλιπείς αναπαραστάσεις του εργαλείου Πετρούλα αποτυγχάνουν παταγωδώς να σωθούν πάνω στην σανίδα του camp. Το camp, τεχνική πολύ απαιτητική σε λεπτό γούστο, είναι μια αυτοσαρκαστική εκδοχή του μη-ετεροφυλόφιλου habitus από ετεροφυλόφιλους. Η Πετρούλα παραμένει ένα κακέκτυπο του τραβεστί, έτσι ώστε κάθε δήθεν λάγνο και προκλητικό λίκνισμα να μοιάζει περισσότερο με σπασμό καλπάζουσας ραχίτιδας.

Στη περίπτωση του ριάλιτι ‘Μια νύφη για το γιό μου’ προβάλλονται οι ετεροφυλόφιλες συμπεριφορές της οικογενειακής ζωής και του με-το-στανιό έρωτα. Μια εκπομπή που βρίθει στερεοτύπων που ευτελίζουν την αξιοπρέπεια της ετεροφυλόφιλης σεξουαλικότητας. Οι εικόνες της πεθεράς-μπαμπούλα, του μαμάκια Καζανόβα με τις ληγμένες καπότες στο πορτοφόλι και της δουλάρας με το σύνδρομο γεροντοκόρης από τα 22 είναι αρκετές για να απορρίψει κανείς την προοπτική του θρίλερ που ονομάζεται οικογένεια. Ακριβέστερα, αυτό το περιεχόμενο πολώνει τα υποκείμενα και ενισχύει τις υπάρχουσες στάσεις τους. Με αυτή την εκπομπή μοιάζουν να αντιστρέφονται οι ρόλοι του βλέμματος: το ΛΟΑΤ υποκείμενο, ασφαλές στον αποκλεισμό του από την επιλογή του ορθόδοξου γάμου, μπορεί να διασκεδάζει με την κατάντια του ερώτα όπως διαμεσολαβείται από καρικατούρες ετεροφυλόφιλων υποκειμένων. Το θέαμα είναι πραγματικά ταπεινωτικό, ωστόσο σε αντίθεση με την απεικόνιση των ΛΟΑΤ υποκειμένων εδώ τα συγκεκριμένα υποκείμενα μπορούν να μπουν σε μια καραντίνα νοήματος καθώς δεν ταυτίζονται με το σύνολο του ετεροφυλόφιλου βίου.

Επ’ αφορμή του σημερινού gay pride, θα έπρεπε να αναρωτηθούμε πόσο περήφανη μπορεί να είναι η θεσμικά κατοχυρωμένη κοινωνία των ετεροφυλόφιλων. Τα παραδείγματα αδιαμαρτύρητης εκχώρησης του χειρισμού της ορατότητάς τους στην εταιρική μηχανή των μεσοποιημένων νοημάτων, επικυρώνουν την αναγκαιότητα της επιλογής του αυτοπροσδιορισμού των δικαιωμάτων της ΛΟΑΤ αλλά και κάθε άλλης μειονοτικής κοινωνικής ομάδας. Είναι προφανές πως σε αυτή την κοινωνία της διαχείρισης και των ατομικών δικαιωμάτων είναι εξαμβλωματικός ένας λόγος που επιβάλλεται από την κυρίαρχη ιδεολογία στις επιμέρους ομάδες. Κανένας που δεν ανήκει στην ΛΟΑΤ κοινότητα δεν μπορεί να κανονίζει τι και πως θα διεκδικηθεί από αυτή. Επί παραδείγματι, οι ερωτήσεις στο γενικό πληθυσμό περί του δικαιώματος του γάμου για τα ΛΟΑΤ άτομα έχουν μόνο κοινωνιολογική αξία και δεν μπορούν να επηρεάζουν καμία άσκηση πολιτικής και διεκδίκησης. Η ισότητα και η αυτοδιάθεση είναι αστικά συνταγματικά δικαιώματα για όλους.

Share

8 Σχόλια “ΕΤΕΡΟΦΥΛΟΦΙΛΗ ΠΕΡΗΦΑΝΙΑ: ΑΓΝΟΕΙΤΑΙ”


  1. Πώωω, κακέκτυπο του τραβεστί… τη σκότωσες τη γυναίκα, πάει, τελείωσε.

  2. Gilletina Says:

    Rare μήπως κάνεις λάθος.
    Η Τζούλια δήλωσε στο πίτ-ρο «είμαι μεγάλη πόρνη έ και;»

    (Τώρα βέβαια περισσότερο άμυνα στην ενοχή της παρά υπερηφάνεια είναι και σίγουρα προσβάλλει τις γνήσιες που συνήθως παλεύουν για την αξιοπρέπειά τους και δεν κοκορεύονται για τα κατορθώματά τους με μία μποτίλια και ένα τοτέμ.)


  3. Stassa Sideromassa,

    αν η γυναίκα είναι και ταμίας σε σούπερ μάρκετ, που συμβαίνει να μην γνωρίζει τι είναι τα μάνγκος, τότε δεν έχει δικαίωμα ούτε να μιλάει την ώρα που ο άλλος «της μεταδίδει την γνώση του»…

  4. raresteak Says:

    Δεν ήξερα Κατερίνα ότι είσαι τόσο πιστή οπαδός μου ώστε στρεψοδικείς πάνω στο έδαφος μπαγιάτικων παπαγαλακισμών -ίδιον μικρών ανθρώπων.

    Είσαι φρικτά φαλοκράτισσα. Κοιταξέ το. (Εκτός αν νομίζεις πως πάλι ένας άντρας σου μεταδίδει τη γνώση του… πόση άλλη κοκκορομυαλιά;)


  5. Μπα, καθόλου οπαδός σου. Αν και δεν μου αρέσει η λέξη σε ό,τι αφορά στους μπλόγκερς, μόνον του μανιφέστο, του j95 και του Απέναντι Πεζοδρόμιου, θα μπορούσα να με τακτικό αναγνώστη.

    Είχα ξεχάσει την ύπαρξη σου(*), μέχρι που είδα να σε buzzάρει κάποιος με αφορμή την …φιλοσοφική σου θεώρηση πάνω σε μια τσόντα. Και άλλη μία, τούτη εδώ με αφορμή το ποστ του Απέναντι Πεζοδρόμιου.

    Για την μετάδοση της γνώσης, εσύ το έγραψες: «Yπό άλλες συνθήκες η ταμίας θα παρέμενε σιωπηλή καθώς θα επεξεργαζόταν μια γνώση που μόλις έλαβε και θα της φανεί απαραίτητη στη δουλειά της.»

    Αν ήμουν φαλλοκράτισσα θα «παρέμενα σιωπηλή» και θα ρουφούσα με ευγνωμοσύνη τις μανγκογνώσεις σου. Αλλά έκανα το αντίθετο, ε;

    (*) οπαδός: ωραία άποψη έχεις για όσους σε διαβάζουν. Να σε χαίρονται.


  6. * θα μπορούσα να με ΠΩ τακτικό αναγνώστη.

  7. raresteak Says:

    Aν δεν ήσουν φαλλοκράτισσα δεν θα αντιμετώπιζες τις γυναίκες σαν άτομα με ειδικές ανάγκες.

    Οι ευαγγελικές περικοπές που ισοπεδώνουν κάθε context και και κάθε υφολογία, χαρακτηρίζουν τον μοντέρ. Απλά απαράδεκτη…

    Η ίδια αδυναμία αντίληψης φυσικά και στην άποψη για το οπαδιλίκι, που επιστρέφεται ανεπεξέργαστη.

    Χαίρομαι και με τιμά ιδιαίτερα να μην έχω προκατειλημμένους αναγνώστες σαν εσένα.

    Το αλλα αντί άλλων, ‘κάνουμε-συβιλλικό-τσατάκι-Stassa-μου’, αποτυχημένα ειρωνικό και επιφανειακό πνεύμα των σχολίων τόσο της Stassa όσο και της Κατερίνας κατασκευάζουν τον raresteak με τον οποίο θα ήθελαν να (μην) συνομιλήσουν, μια προκατάληψη.

    Είμαι αφιερωμένος στην κριτική παράδοση, δεν έχω χρόνο για οτιδήποτε άλλο.


Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα.

Αρέσει σε %d bloggers: