…ΚΑΙ ΔΙΠΛΑ ΜΟΥ ΚΟΙΜΟΤΑΝ Η ΕΞΟΥΣΙΑ

Απρίλιος 3, 2010

Η δίωξη της αλήθειας, της ευθυκρισίας, της ειλικρίνειας είναι το no alternative εμπορικό μοτίβο που στις μέρες της κατασκευασμένης κρίσης, ήτοι του ύστερου σταδίου βίαιης απαλλοτρίωσης  των μέσων παραγωγής και αναπαραγωγής μέσω ενός κράτους έκτακτης ανάγκης, γίνεται από μόνο του ένα no alternative discourse. Η κρίση αυτή επηρεάζει ιδιαίτερα εκείνα τα επαγγελματικά πεδία που παράγουν άμεσα το συμβολικό discourse ή τουλάχιστον τους περισπασμούς από την συγκρότηση ενός αυτόνομου κριτικού discourse: Οι νέοι δημοσιογράφοι, καλλιτέχνες, επιστήμονες του ανθρωπιστικού πεδίου που επιθυμούν να δουλέψουν ευσυνείδητα είναι απορριπτέοι σε βαθμό που η βάναυση αυτολογοκρισία εσωτερικεύεται ως επαγγελματική νοοτροπία σε όλο το  συμβολικό φάσμα και καθίσταται ‘αρετή’. Αντίστοιχα, οι έγκριτοι λειτουργοί των παραπάνω πεδίων  -τα άλλοθι πολυφωνίας που κατάφεραν με τη δουλειά τους να καταξιωθούν τον καιρό που η οικονομικοπολιτική υπερσφαίρα ήταν απασχολημένη να τρέφει με την υπεραξία παχιές αγελάδες για πάρτη της-  τίθενται από το απολυταρχικό φιλελεύθερο σύστημα μπροστά στο δίλημμα της στρατολόγησής τους ή όχι στην συμβολική αιτιολόγηση της άπληστης υφαρπαγής του πλούτου και της ευημερίας των ανθρώπων. Αυτός ο ολοκληρωτισμός μαζεύει ή αφήνει τα γκέμια ανάλογα με το κεφάλαιο αξιοπιστίας που έχει συσσωρεύσει κατά την προηγούμενη περίοδο ο εκάστοτε παραγωγός συμβολικού κεφαλαίου. Σε κάθε περίπτωση είναι ένα κεφάλαιο από τον λογαριασμό του παραγωγού που ξοδεύεται κάθε φορά που τολμά να χρησιμοποιήσει το κριτικό οπλοστάσιό του. Έστω ότι μεταφέρουμε αυτό το σχήμα στον κώδικα των arcade video games, οι ήρωες αυτής της ανάρτησης κερδίζουν και χάνουν αντίστοιχα από (τουλάχιστον) ένα κανονάκι στην στημένη αρένα του φιλελεύθερου discourse.

[Οι ήρωές μας για σήμερα είναι ο σκηνοθέτης Χρήστος Δήμας και η πανεπιστημιακή καθηγήτρια ψυχολογίας  Φωτεινή Τσαλίκογλου. Το πεδίο του κριτικού δια-λόγου μας ορίζεται από το φιλμικό κείμενο του πρώτου με τον τίτλο ‘Η νήσος’ και από το δημοσιογραφικό κείμενο της δεύτερης που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Τα Νέα με τον τίτλο ‘Οι παγίδες της συναίνεσης’]
!Spoiler alert!

Οι πορείες των ηρώων μας μοιάζουν να έχουν αντίθετη φορά. Ο Δήμας προερχόμενος από μια εξ ορισμού outsider gay υποκουλτούρα, ωστόσο σε μια εκδοχή συνταγμένη και νοηματοδοτημένη από το φαλλογοκεντρικό αμερικανικό υποσύστημα, ωθεί εαυτόν σε μια ανάγνωση που θα ευχαριστήσει τα πλήθη και τον παραγωγό του και θα τον θέσει μονόφθαλμο ανάμεσα σε τυφλούς στο προϊόν τερατώδες σώμα σύγχρονων αφόρητα κοινότοπων, συντηρητικών και θνησιγενών ελληνικών σαχλοκωμωδιών. Δεδομένων των συνθηκών, η ταινία του ήταν ένα τοπικό blockbuster. Όλα ήταν εκεί, ισοπεδωτικά όσο θέλει το ελάχιστο κοινό γούστο: προσχηματική πλοκή, χαρακτήρες χαλκομανίες, ρηχοί κοινωνικοί συμβολισμοί, τηλεοπτικά κάδρα. Ο σκηνοθέτης είναι τόσο επιμελής στο να ικανοποιήσει το νέο αγοραίο είδος ώστε δεν αφήνει καν ένα ίχνος της προηγούμενης δουλειάς του, μια queer υπονόηση, ούτε ακόμα στον ατυχώς σκιαγραφημένο και καταστροφικώς παιγμένο ρόλο του gay παπά -η ‘ευπρεπής’ έξοδος του χαρακτήρα με την υπονόηση ότι ‘απλά πούστης είναι δεν σκότωσε και κανέναν δα όπως οι άλλοι…’ μάλλον αυτάρεσκο σχόλιο είναι . Το μεγαλύτερο ‘παράπτωμα’ όμως του Δήμα ήταν και το πιο αποκαλυπτικό όσον αφορά τις ιδεολογικές served-eagerly-like-a-fucken-Julia-whore προκείμενες του εγχειρήματος πηδάω-στο-βαγόνι-για-το-φιλελεύθερο-mainstream-κορίτσια-γιατί-το-ξέρετε-ότι-εκεί-ήμουν-πάντα: ενώ όλοι οι χαρακτήρες αποτελούν προβολές ιστορικά υπαρκτών και αυθύπαρκτων υποκειμένων από την ελληνική κοινωνία, κακές και υπερβολικές μεν αλλά ερειδόμενες στην πραγματικότητα, ο χαρακτήρας του ‘αντιεξουσιαστή δασκάλου’ αποτελεί ένα pastiche αλλοπρόσαλλων στοιχείων από το κοινωνικό φαντασιακό των απανταχού ελλήνων νοικοκυραίων. Μόνο οννεδίτης λυκειόπαις μέσα στην αυτολύπησή του θα μπορούσε να έχει ονείρωξη για την επαπειλούμενη καταστροφή που θα πρόσφερε στην ανάξια ύπαρξή του ένας δημόσιος υπάλληλος (με τις γνωστές φιλελεύθερες συμπαραδηλώσεις που τον εξισώνουν ηθικά ήδη από την ιδιότητά του και μόνο με serial killer) διορισμένος στον τόπο καταγωγής του, σεσημασμένος νευρικός βομβιστής που καταφέρνει να συνδυάσει στην ίδια πρόταση το φιλελεύθερο ίνδαλμα Κοράη με τον ειδεχθή Κουφοντίνα. Η ταινία του Δήμα μοιάζει με διαφήμιση  ισραηλινών θερέτρων για gay την ώρα που το Ισραήλ βομβαρδίζει στα τυφλά παλαιστινιακούς καταυλισμούς.


Σε αντίθετη πορεία κινείται η Τσαλίκογλου με το κείμενό της στην πρώτη σε κυκλοφορία καθεστωτική ημερήσια εφημερίδα. Η Τσαλίκογλου, έχοντας κεφαλαιοποιήσει τόσο την προσωπική αξιόλογη εργασία της όσο και την εναπομείνασα προστιθέμενη αξία κύρους του πανεπιστημιακού θεσμού, ξοδεύει με συνέπεια το συμβολικό κεφάλαιό της για να υπηρετήσει έναν κριτικό λόγο στο όριο, μέσα σε ένα αφιλόξενο περιβάλλον. Το κείμενο -ειλικρινές, σάρκινο και με διάχυτη την αίσθηση της εκκρεμότητας- ισορροπεί εντυπωσιακά σε αυτό το εχθρικό discourse χωρίς να προδίδει τις αρχές της κριτικής καταγωγής του. Αυτό το δυνάμει προ-επαναστατικό κείμενο σε χτυπά κάπου ανάμεσα στο νου και την καρδιά, αλλά πρωταρχικά είναι μια χειρονομία που καλεί να αμφισβητήσουμε την χρησιμότητα αυτών που μας δένουν με πρακτικές που παρουσιάζονται από έωλες εξουσίες ως αναπόφευκτες. Είναι μια χειρονομία που θέτει με έναν καντιανό τρόπο την φέρουσα τον λόγο ως παράδειγμα: Καίει ένα κανονάκι για να μας πει να κάψουμε και εμείς τα δικά μας, αυτά που λέμε πως μας κρατάνε δεμένους και διαιωνίζουν την αντιδραστική αντεπαναστατική συμπεριφορά μας.

Τι σε δένει πραγματικά με αυτό το σύστημα; Η κακοπληρωμένη δουλειά σου που αντιστοιχεί με δύο άνεργους; Το δάνειο που έχεις να ξεπληρώσεις σε μια τράπεζα που σε κλέβει συστηματικά; Το σπίτι που για να χτίσεις αναγκάστηκες να λαδώσεις κάθε γρανάζι της μηχανής;

Και παραπέρα:

Τώρα που όχι μόνο σου παίρνουν αυτά που είναι κατοχυρωμένα δικαιώματα (στέγη, εργασία, τροφή) αλλά σου ενσπείρουν ενοχή -για τον εαυτό σου- και μνησικακία -για τους άλλους-  με στόχο τη συναίνεση, τι είναι πιο σημαντικό; Να γραπωθείς για λίγα δευτερόλεπτα ανάσας παραπάνω ή να βάλεις φωτιά παρέα με τον γείτονά σου στο σύμπαν; Αν είναι να τα χάσεις μη τα υποθηκεύσεις σε καμία ΕΕ η ΔΝΤ. Κάψ’τα και κάνε τον αναστενάρη! Πάνω στην τελετουργία θα φτιάξεις την νέα κοινωνικότητα, την νέα προοπτική, την νέα κοινωνία.

Share

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: