Ιστορία Τέχνης 1: Η Εκδίκηση του Καρβέλα

Μαΐου 4, 2007

aimepan.jpg

Το κακό γούστο ήταν πάντα στη πρώτη γραμμή της μαζικής δημοφιλούς κουλτούρας στην Ελλάδα, μόνο που τα εκδοτικά συγκροτήματα, οι ιδιοκτήτες νυχτερινών κέντρων και οι συν αυτοίς κλίκες το έντυναν με την εσθήτα ενός ψευδεπίγραφου αλλά ακαταμάχητα επαρχιώτικου star system. Εντός αυτού του συστήματος ο κύριος Καρβέλας έχει γνωρίσει μεγάλες δόξες αλλά και περιόδους ανομβρίας, και όχι μόνο με την αιωνίως μούσα του, απόλυτη-ελληνίδα-σταρ. Ωστόσο, στη δουλεία του πάντα υπέβοσκε ο σαρκασμός για αυτό το σύστημα που τον τροφοδοτούσε. Τις φορές που αυτός ο σαρκασμός εμφανιζόταν πιο εκδηλωτικός και παιγνιώδης η επιτυχία λάμβανε παροιμιώδεις διαστάσεις, πολλές φορές ως αντανάκλαση των αντιδράσεων στην τετριμμένη σλογκαναρία του. Έτσι το τετριμμένο γινόταν instant classic: ακόμα μειδιούμε και ριγούμε στο άκουσμα του ‘Δεν άκουσα; Πως είπατε; Ορίστε; Συγγνώμη κύριε ποιος είστε;’ ή με τις τελευταίες επιτυχίες της Ρίτας Σακελαρίου και βέβαια με τον αξέχαστο ‘ψωλέο’ που τελείωνε στα μπούτια της Έφης Σαρρή.

Η νέα χιλιετία έφερε χρόνια δίσεκτα για τον συνθέτη. Η μούσα του με δυσκολία σταύρωνε σουξέ, ενώ οι ανταγωνιστές του με πρώτο τον Φοίβο τον έκαναν να φαντάζει so pre-9/11. Η επισφράγιση της καθοδικής πορείας ήρθε πέρσι με τη ματαίωση του μεγάλου στοιχήματος της Eurovision. Όμως ό,τι κατεβαίνει ανεβαίνει, και τούμπαλιν. Και ενώ η μούσα αποσύρθηκε για να διασκεδάσει τις εντυπώσεις, ο συνθέτης έχτιζε την μαγική εξίσωση στην κατάλληλη συγκυρία. Η σύντροφός του Αννίτα Πάνια αποτέλεσε την κρίσιμη μάζα διαμέσου της οποίας εξέφρασε το πολυεπίπεδο κοινωνικοκαλλιτεχνικό χαρμάνι σοφίας του: αντιλήφθηκε πως το ελληνικό μουσικοθέαμα έφτασε στο οριακό μεταμοντέρνο-ντεμποριανό σημείο, όπου δεν μπορεί πλέον να πουλά ‘δίσκους’ αλλά μόνο εικόνες αποφενακισμού. Η εμπειρία δίδαξε πως ο Μπουγάς, η Μπεζαντάκου και η Λάμπρου αποτέλεσαν μια πολύ πιο έντιμη πρόταση σε αντίθεση με κάθε πριμοδοτούμενο deluxe κωλοχτύπημα και τραγουδιστική αυτοταπείνωση των βισσοβανδήδων –χαρακτηριστική προς αυτό είναι και η sui generis περίπτωση της Έφης Θώδη. Έτσι οι εκπομπές της συντρόφου του αποτέλεσαν την κατάλληλη πλατφόρμα για να διατρανώσει αυτά που μέχρι πρόσφατα σπασμωδικά ψέλλιζε: ψώνισε από μια έτοιμη και καλλιεργημένη μπάνκα από περιπτώσεις και περιπτωσάρες, ανθρώπους της πιάτσας που μετρούν την ανθρωπιά βάσει του πλεονάσματος της ιδιορρυθμίας των –η ιδιορρυθμία είναι εξάλλου το βασικό συστατικό της μοντέρνας τέχνης. Πάνω σε καθέναν δόμησε τραγούδια-περσόνες, με βασικό οδηγό την τεχνική της ατραξιόν: η φαφούτα Μαλάμω τα λέει ‘έξω απ΄τα δόντια’, το λυγερόκορμο γεροντοπαλίκαρο με αιτία και υπονοούμενο ‘το θέλει, το θέλει, το θέλει…’, η κλασικής παιδείας Elisabeth (sic) klapse Annoula, allh tha kanei diethni kariera :-P αναζητά τον Βάγκνερ και τον Πουτσίνι ενώ η γυναίκα ποδοσφαιρίστρια μοιράζει ‘κλοτσές’. Αρκεί ένα τραγούδι και όχι ολόκληροι άχρηστοι δίσκοι, κάτι σαν homage στα επτάιντσα του ’50 διαμέσου της μοναχικότητας των mp3 και των realtone, καθώς και στους rockn roll ήρωες που τόσο τίμησε ο συνθέτης στις προσωπικές δουλειές του της δεκαετίας του ’80.

Η επιτυχία είναι απροσδόκητα μεγάλη. Σε καιρούς λιτότητας, όπου οι βασιλιάδες της πίστας αποδεικνύουν πόσο γυμνοί έχουν υπάρξει όλο αυτό τον καιρό, τα μισά singles του top-10 ανήκουν στον θίασο της Πάνια, αναδυόμενα από την κρεατομηχανή της Legend σαν φυσική συνέχεια των Ζουζουνιών. Αυτή η επιτυχία μόνο τυχαία δεν είναι. Αν δει κανείς πιο προσεκτικά πίσω από αυτό το freak show θα αντιληφθεί την μέριμνα και ενδιαφέρον των δημιουργών. Θα αντικρύσει έναν απόλυτα εξωστρεφή, διασκεδαστικό και σβέλτο –αυτό δεν είναι η pop; – άλλοτε camp και άλλοτε trash χυλό.

23 Σχόλια “Ιστορία Τέχνης 1: Η Εκδίκηση του Καρβέλα”

  1. raresteak Says:

    μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα…
    μην το παίρνεις κατάκαρδα όμως 🙂

  2. urfurshlaag Says:

    Λυπάμαι άλλα δεν γνωρίζω το έργο του κ.Καρβελά αλλά γνωρίζω την ταινία από την οποία δανειστήκατε την εικόνα του ποστ και η επιλογή σας μου φαίνεται θαυμάσια.

    Το «Freaks» είναι μια ταινία για τον κάθε νεοέλληνα.

  3. roidis Says:

    οπισθοχωρεί ο Καρβέλας, όχι όμως το trash. Απλώς άλλαξε χέρια, πήγε αλλού ή μάλλον πήγε (σχεδόν) παντού, ο κόσμος εθίστηκε, το αποδέχτηκε όπως τα σκάνδαλα που ακούει καθημερινά με μια ωχρότητα κι απάθεια ανησυχητική …

    μας αξίζουν όλα τούτα.

  4. Rodia Says:

    Εχμ.. προτείνω να πάψουμε να γκρινιάζουμε και να νιώσουμε ότι η νεολαία έχει χιούμορ και την ικανότητα να αυτοσαρκάζεται. Το ίδιο περίπου συμβαίνει να γίνεται σε όλες τις εποχές στο χώρο του τραγουδιού και της μουσικής. Σήμερα, απλώς υπάρχουν περισσότερες εκφραστικές διέξοδοι.
    Πριν καμιά 45ριά χρόνια π.χ. συνυπήρχαν τα αναδυόμενα σκυλοτράγουδα (έτσι λέγαμε τότε τα ‘βαριά λαϊκά’ περιφρονώντας τα) με τα τραγούδια των Θεοδωράκη, Χατζηδάκι, κλπ συνθετών μας, παρέα με το Μπαχ, τη προκλασσική μουσική, τα εξωτικά λατινοαμερικάνικα, κλπ κλπ, και κανένας δεν έπαθε τίποτε! Κάθε «τάση» βρήκε το χώρο της και τα αυτάκια έμαθαν να ξεχωρίζουν αλλά και να μην ενοχλούνται από τους -κάθε είδους- ήχους.
    Η τόλμη ή/και η αφασία (όπως το πάρει κανείς) αυτών των ανθρώπων που εκτίθενται (ή τους «εκθέτουν») είναι μια κραυγή αγωνίας και (νομίζω ότι) δεν θα πρέπει να θυμώνουμε ούτε να οικτίρουμε ούτε να απογοητευόμαστε, ίσως ούτε να αναρωτιόμαστε για την αιτία. Μάλλον, αυτό που μένει είναι να περιμένουμε λίγο ακόμα…

    ..συγγνώμη για την έκταση του σχολίου, μόνο του γράφτηκε..
    [να σκεφτείς ότι του… έκοψα τα μισά!:-)]

  5. basil Says:

    το βρηκα διαφωτιστικο και μου αρεσε πολυ το κειμενο σου.ειναι σκεψεις που υπαρχουν λιγο πολυ στο μυαλο ολων αλλα δεν εχουν παρει δομημενη μορφη.τις δομησες πολυ ωραια 🙂

    η ιδιωτικη τηλεοραση(και ο καρβελας) ουτε σχολειο ειναι ουτε η μαμα μας παντως.ετσι μπορει να μας σερβιρει ο,τι (σκατα) θελει.

    ποιος εχει τα μεσα και θελει πραγματικα να εξυψωσει τη
    «μαζικη δημοφιλη κουλτουρα» οπως ευστοχα τη λες?

    ο ανθρωπος μπορει να τραφει με ριζες δεντρων καθως και με παντεσπανι.το θεμα ειναι κατα ποσο θα αναπτυχθει εξ αιτιας αυτης της διατροφης…
    (σορρυ για τις παρομοιωσεις,μεταφορες πως στο καλο λεγονται,μαλλον πειναω)

  6. raresteak Says:

    Αυτό που είναι πιο ενοχλητικό δεν είναι τόσο το trash από μόνο του, αλλά το ότι στην ελληνική περίπτωση παίζει πλέον μόνο του μπάλα σαν mainstream.
    Από την άλλη έχουν μείνει μόνο οι 40+ νεάζοντες και εντεχνίζοντες και οι συνεπείς επαρχιώτες αντιγραφείς του myspace…
    and that’s what is really depressing…


  7. Εκπληκτική ανάλυση!

    Πήγαινε να τα πεις και τού Άρη Δαβαράκη…

    Σ:0))))


  8. Τα διάβασα, τα διάβασα. Και όχι μόνο συμφωνώ απολύτως αλλά και ενθουσιάζομαι. Κάπου Μαύρε Γάτε (του Μητσοτάκη) δεν με διαβάζεις σωστά, κάτι έχεις παραεξηγήσει όσο κι΄αν έχω προσπαθήσει να γίνω σαφέστατος. Raresteak, εξαιρετικό κείμενο!

  9. mpamphs Says:

    Η φωτογραφία από πού είναι ? πολύ καλό το blog σου!


  10. Άρη, σε κατάλαβα, αλλά σε δεύτερο χρόνο…

    Δεν θα σού έκανα παρέα αν δε σε είχα καταλάβει

    «πήγαινε να τα πεις» σημαίνει ότι θα ήθελα αν το διαβάσεις.

    Σ;))))

  11. raresteak Says:

    Η φωτογραφία είναι από την ταινία ‘Freaks’.
    Ευχαριστώ για τα καλά σας λόγια.

  12. Λυκάων Says:

    Πέρα από τη σημαντικότητα του κειμένου σου, νομίζω ότι η επιλογή της φωτογραφίας σημειοδοτεί το όλο κλίμα που έχει δημιουργηθή στο πανελλήνιο με τις παρόμοιες εκπομπές. Όσοι έχουν δει την ταινία θα θυμούνται ότι τα «τέρατα» απέδωσαν τελικά δικαιοσύνη εξοντώνοντας τους «φυσιολογικούς» που ήταν τα αληθινά κτήνη.

    Κάπως μούρχεται αυτό το «λάβετε φάγετε, είμαστε σάρκα από τη σάρκα σας» που παίζεται τα τελευταία χρόνια στην τηλεόραση.

    Μήπως ήρθε η ώρα να πάρουν τα όνειρα κάποιων -που παραδοσιακά κρατάμε έξω απ’ την παρέα-κοινωνία μας- εκδίκηση, βάζοντάς μας τον καθρέφτη στα μούτρα;

  13. Aggelika Says:

    Μια απορία: πόση ώρα άραγε παίρνει στον Καρβέλα να γράψει αυτά τα τραγούδια (αν μπορώ να τα πω τραγούδια)??

  14. enteka Says:

    (πραγματικά πολύ καλή ανάλυση)


  15. θα μου επιστρέψεις να πω πως το ποστ είναι απλά γαμάτο…

  16. zeta Says:

    poly sovara to phres to thema megale, eno einai apo mono tou elafro kai xavalediariko. Akou ekei debor-ismous!!! Epeidh dhladh exeis poly piperi vazeis kai sta laxana? Fantazomai tha kollas ki apo ligo guy debord kai situasionismo se kathe asxeto zhthma. Kalytera xalarose kai apolafse to. Kati kseroun oi pitsirikades pou vlepeis sthn Annita.

  17. raresteak Says:

    @ zeta

    Είναι προφανής ο αυτοσαρκασμός όταν σε ένα κείμενο στέκουν δίπλα δίπλα ένας ‘ψωλέος’ και ο σιτουασιονισμός. Μήπως έχεις πάρει εσύ πολύ στα σοβαρά τον εαυτό σου και τον Ντεμπόρ; Από την άλλη ο ίδιος ο σιτουασιονισμός δεν διεκδίκησε δάφνες μεγάλης αφήγησης, όπως ο μαρξισμός ας πούμε. Τα παρατράγουδα είναι μια καθημερινή κατάσταση, μια κατάσταση εδώ και τώρα.


  18. Η συζήτηση για τον Καρβέλη άναψε για τα καλά στη μπλογκόσφαιρα. Δες αν θέλεις και αυτό.

    Σ;)))

  19. ιανος Says:

    φίλε μου εμείς διαμορφώνουμε την ελληνική τηλεόραση.Αυτό ζητάμε αυτό μας προσφέρουν.όταν ξεκινήσαμε με δυο φίλους το μπλοκ,είχαμε στόχο τα προβλήματα της νεολαίας της ομογένειας της Γερμανίας.Αυτή τη στιγμή ο κυριότερος λόγος που μπαίνουν στο μπλοκ είναι η Αννιτα σε ποσοστό 25%.Ε λοιπών την τέταρτη μέρα του μπλοκ,ο φίλος μου ο Κωστάκης ,πρόσθεσε όλα τα κλιπ της Αννίτας.Ποιος φταίει λοιπόν φίλε μου?

  20. raresteak Says:

    Σε ένα περιβάλλον κηδεμονευόμενης μονόδρομης επικοινωνίας, όπως είναι η τηλεοπτική, η αβασάνιστη υιοθέτηση της κατεξοχήν απολογητικής ιδεολογίας των ολιγοπολιακών παραγωγών περιεχομένου του αυτό-θέλει-ο-κοσμάκης είναι τουλάχιστον αφελής, για να μην πούμε ανιστόρητη και κομφορμιστική. Οι παραγωγοί παράγουν πρώτα απ’ όλα συναίνεση και είδικά σε μια μικρή αγορά όπως είναι η ελληνική αυτό επιτυγχάνεται μόνο με ελάχιστους κοινούς δείκτες και μαζικοποίηση του γούστου.

    Επί παραδείγματι, στην Ελλάδα πολλοί είναι αυτοί που ζητούν να δούν επιτυχημένες ξένες σειρές. Στην καλύτερη περίπτωση βλέπουν τον πρώτο κύκλο σε ώρα βρυκολάκων και μετά η σειρά εξαφανίζεται σαν να μην έχει υπάρξει ποτέ. Ο παραγωγός λοιπόν παράγει και το κοινό του. Αυτή είναι μια πολύ σημαντική επισήμανση που αποσιωπάται στην Ελλάδα, σε πολλούς τομείς της αγοράς.

    Εγώ λοιπόν που στην πραγματικότητα είμαι φίλος μιας ξένης σειράς που αναγκάζομαι να τη παρακολουθήσω ετεροχρονισμένα από DVD σε μια ξένη γλώσσα και χωρίς ελληνικούς υποτίτλους, είμαι ο ίδιος που παρακολουθώ και γελάω με την Πάνια και ψάχνω trash βιντεάκια στο YouTube.

    Τα λοιπά είναι ηθικοπλαστικές συμπορεύσεις με την απογοητευμένη μερίδα της ανίκανης να κοροϊδεύει πάντα αγοράς.


Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα.

Αρέσει σε %d bloggers: