Σαν βγεις στον πηγεμό για το Γκουαντάναμο (το τέλος του habeas corpus)

Οκτώβριος 10, 2006

Να εύχεσαι να μη σου τύχει τόσο κακή, κρυψίβουλη και αντιδραστική ταινία όσο η τελευταία του Winterbottom. Πριν από τέσσερα χρόνια η παρόμοιας θεματολογίας ταινία του In This World κατάφερνε να ισορροπήσει ανάμεσα στον ανθρωπισμό και την καταγγελία. Τι μεσολάβησε σε αυτό το διάστημα ώστε να φτάσουμε σε αυτή την εκδοχή του Hostel για μετανοημένους δήθεν αριστερούς οργανικούς διανοούμενους των νεοφιλελεύθερων εκδοχών;

1.jpg 

Σίγουρα όλοι καταλάβαμε τι εννοούσε το τεξανό ανδρείκελο όταν μας παρουσίαζε τις παρτιτούρες της υδρόγειας συμφωνίας τρομολαγνικού πανικού. Τα αστεία μας και όσα λέγαμε χαριτολογώντας χάνουν το χιούμορ τους. Αυτό που φάνταζε υπερβολή υπερκεράστηκε από την πραγματικότητα. Η σημερινή Αμερική είναι όντως χειρότερη από την ναζιστική Γερμανία. Τέρμα τα σχήματα λόγου. Τέρμα οι μεταφορές. Διαβάζω πως ο Μπους τώρα νομιμοποιεί τα πολιτικά του εγκλήματα. Ουσιαστικά πρόκειται για πολιτικές μετάβασης σε νομικοπολιτικά συστήματα που προηγούνται της κατάκτησης του habeas corpus. Καθόλου τυχαίο που ο οικονομικός νεοφιλελευθερισμός εδραιώνεται μόνο υπό καθεστώς θεοκρατίας και θρησκευτικών αξιακών συστημάτων, εκεί δηλαδή όπου πίσω από την προμετωπίδα της ατομικής ελευθερίας υφίσταται η κατοχή του δικαιώματος στη ζωή και/ή τον θάνατο του ατόμου από το ιερατείο είτε του Χριστόδουλου, είτε του εταιρικού διευθυντή, είτε του διορισμένου πρωθυπουργού. Η ποινικοποίηση της ελευθερίας σε καθοδηγεί στο Γκουαντάναμο.

2.jpg

Η ταινία είναι μια κακή αφήγηση της ιστορίας τεσσάρων βρετανών πολιτών αραβικής καταγωγής που καταλήγουν χωρίς λόγο στις φυλακές του Γκουαντάναμο. Μέσα από έναν φετιχισμό της βίας που στερείται της μυθιστορηματικότητας ενός Tarantino, αλλά καμώνεται τον ρεαλισμό καταλήγει σε μια βαθιά κομφορμιστική διδακτικότητα. Ο σκηνοθέτης συμμαχεί με το discours των απανταχού Μπούς: Η βία του ηγέτη είναι ακαταμάχητη. Θα καταγράψω λεπτομερώς τον ψυχολογικό πόλεμο της ανάκρισης και των πλαστών αιτιάσεων και εσύ θα ξέρεις πως θα είσαι αδύναμος να αντιδράσεις σε αυτές. Θα νομιμοποιηθώ μέσω της ισχύος. Η κυριαρχία θα μεταβιβαστεί από τον λαό και το άτομο στην παλιά τάξη. Το σώμα σου μου ανήκει και από αυτό θα αντλήσω δικαιώματα για να επεκτείνω την αντιδραστική πολιτική μου. Οι εικόνες της βίας ως ρεαλιστικού ενδεχομένου θα καλλιεργήσουν τους πάντα χρήσιμους εξουσιαστικούς πόρους της ανοσίας και της εσωτερικευμένης καταστολής.

Ο Winterbottom καταγράφει αυτή τη διαδικασία πλήρως απογυμνωμένη από πολιτικές νομοτέλειες (δίκαιη δίκη; τι είναι αυτό;) και με τον παροιμιώδη ηθικό μαζοχισμό που διακρίνει την πλειονότητα των βρετανών οι οποίοι αδυνατούν να απεξαρτηθούν από την κιλότα της βασίλισσας. Αποδεικνύει πώς οι ευκαιριακοί ακτιβιστές αλεξιπτωτιστές στο πεδίο του πολιτικού λόγου αποτελούν συνήθως τους μοιραίους ανθρώπους που ευτελίζουν κινήματα, προπαγανδίζουν και συμμαχούν με τον αντίπαλο. Με τον ίδιο τρόπο βλέπουμε τους πρωταγωνιστές να αφηγούνται την περιπέτειά τους λες και αφηγούνται το πώς έχασαν το κομπολόι που αγόρασαν από το πανηγύρι του Αγ. Σεβαστιανού. Ομολογούν πως όλο αυτό ήταν διδακτικό και τους έκανε πιο δυνατούς, δημιουργώντας σου την αμφιβολία για το αν μιλούν για το Γκουαντάναμο ή για το Fear Factor. Τελικά, η στάση των αφηγητών-δρώντων αποθεώνει τον λούμπεν συντηρητισμό των αμόρφωτων κατώτερων στρωμάτων (εκεί όπου συσσωρεύονται οι οικονομικοί μετανάστες, ιδανικά κοινωνικά αντικείμενα που συμπλέουν με τα γούστα των ηγετών-καταπατητών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων). Οι πρωταγωνιστές καταλήγουν ευτυχισμένοι που μπορούν να ξαναφάνε Big Mac και Pizza Hut.

3.jpg

Κλείνω με μια ανώνυμη κριτική που διάβασα στο ηλεκτρονικό Αθηνόραμα, και η οποία με βρίσκει απόλυτα σύμφωνο:

Σίγουρα άνευρη ταινία. Αδιάφορο αν αποτελεί άλλη μια ταινία εμπορευματοποίησης του αντιαμερικανισμού… προσωπικά θεωρώ ότι είναι μια πανέξυπνη προπαγάνδα με το γάντι με σκοπό την υποβάθμιση του πραγματικού βασανισμού σώματος και ψυχής που έχουν υποστεί άνθρωποι, όπως αυτοί που δηλώνουν «πραγματικοί» στην ταινία. Ένα «ναι μεν… αλλά», για να κλείνει σιγά σιγά ο κύκλος της όποιας ανησυχίας και αντίδρασης για την καταπάτηση των ανθρώπινων δικαιωμάτων σε καταστάσεις τύπου «γκουαντάναμο». Η αφήγηση δεν συμβαδίζει με την εικόνα, στην οποία παρουσιάζονται τρεις άνθρωποι οι οποίοι πέρασαν και βγήκαν από την κόλαση, ατσαλάκωτοι (μέσα έξω), πεντακάθαροι, χωρίς γρατσουνιά με αποκορύφωση φυσικά τα χαμόγελά τους στο τέλος της ταινίας, όπου οι ίδιοι υποστηρίζουν ότι το «περιστατικό» άλλαξε τη ζωή τους προς το καλύτερο…!!! Πραγματικά απαράδεκτo.

[η υπογράμμιση είναι δική μου]

Υ.Γ. Η προβολή της ταινίας υπό την αιγίδα της Διεθνούς Αμνηστίας έχει να κάνει με τον γκρίζο ρόλο των κυβερνητικά χρηματοδοτούμενων μη κυβερνητικών οργανώσεων ή απλά είναι μια αβλεψία του τύπου αν-γράφει-στην-ούγια-Γκουαντάναμο-καλό-θα είναι;

4.jpg

14 Σχόλια “Σαν βγεις στον πηγεμό για το Γκουαντάναμο (το τέλος του habeas corpus)”

  1. Stathis Says:

    Δεν έχω δει την ταινία ακόμη, αλλά την έχω στο πρόγραμμα.Δεν μπορώ να φανταστώ πως μπορεί να έχει τις διαστάσεις που αναφέρεις, ειλικρινά είχα την προσδοκία πως ήταν ακριβώς το αντίθετο.
    Επί της ουσίας τώρα, διαβάζω το βιβλίο του Κων/νου Τσουκαλά » Πόλεμος και Ειρήνη μετά το τέλος της Ιστορίας».Έχω την αίσθηση πως τα λέει Όλα. Είναι μια καταπληκτική ανάλυση της συνολικής ιδεολογίας της Αμερικάνικής ηγεμονικής πολιτικής.

  2. mcfly Says:

    Θες να πεις ότι αν τους έδειχνε οργισμένους να μιλάνε εν θερμώ κατά των ιμπεριαλιστών και να κάνουν πολιτική τη στιγμή που ο λόγος που την πατήσανε ήταν ακριβώς επειδή δεν ασχολούνταν με την πολιτική θα ήταν καλύτερο;

    Νομιζω ότι υπερβάλεις. Δεν ήταν σκοπός του Γουιντερμπότομ να μας πιάσει απ’ το γιακά και να μας σύρει στο αυτονόητο.

  3. stratos Says:

    πολύ αξιόλογο και περιεκτικό το κείμενό σου, σκέφτομαι να δω την ταινία.

  4. Gilletina Says:

    Προσοχή στους εφιάλτες και προδότες!…
    Προσοχή στα μηνύματά τους…
    Προσοχή στους κρυφούς…

  5. raresteak Says:

    @ Stathis

    Την ίδια ακριβώς προσδοκία είχα και εγώ.
    Οι αναλύσεις του Τσουκαλά είναι πάντα αξιόλογες. Θα το κοιτάξω

    @ mcfly

    Ελπίζω το σχόλιό σου να μην προέρχεται από εμπάθεια αλλά από επιφανειακή ανάγνωση του post μου.
    Έσύ περιμένεις από τους πρωταγωνιστές να μιλούν σαν Κνίτες; Το πρόβλημα είναι πως είναι εντελώς μή πειστικοί ότι έχουν βιώσει πόνο και βία. Ο πόνος και η βία είναι πέραν κάθε ιδεολογίας, αν και αποτελούν όπλα εμπέδωσης αντιδραστικών ιδεολογιών. Σε ένα αιτιοκρατικό σύμπαν η βία φέρνει οργή, ένα αίσθημα που απουσιάζει πλήρως από την ταινία και τους λούμπεν πρωταγωνιστές της. Δε δείχνουν καν κακοποιημένοι και άρα συναινετικοί. Είναι τόσο μη ρεαλιστικό.
    Ο Winterbottom κάνει(και)πολιτικό σινεμά και σε μια τέτοια ταινία οφείλει να μιλήσει πολιτικά. Τελικά… μας σέρνει απ’ τον γιακά στο αυτονόητο της βίας και του τεχνήματος του σινεμά που ντύνεται τον ρεαλισμό.
    Είναι επικίνδυνο πραγματικά

    @ stratos

    Σε ευχαριστώ

    @ Gilletina

    Προσοχή στην ηθική παρενδυσία… 🙂

  6. mcfly Says:

    Εμπάθεια; Σε ξέρω;

    Κατάλαβα πολύ καλά το κείμενό σου.

    Όταν ζεις κάτι τέτοιο για τόσο πολύ καιρό αρχίζεις και αποκτάς αντισώματα, γίνεσαι χοντρόπετσος. Ξεχνάς ότι για μεγάλο χρονικό διάστημα πριν αφεθούν ελεύθεροι δε βίωναν ούτε πόνο ούτε βία. Απλά δεν ήξεραν τι να περιμένουν. Μάλλον δεν πρόσεχες την ιστορία γιατί είχες αποφασίσει από πριν τι ήθελες να δεις.

    Ίσα ίσα που ο Γουιντερμπότομ μας δείχνει αυτό που χάνεται πάντα σε σαπουνοπερίστικα παραληρήματα με οικογένειες να κλαίνε και θυμωμένους ημιμαθείς επαναστάτες χωρίς αιτία. Και χάνεται γιατί δεν εντυπωσιάζει το μάτι.

    Δε δείχνει να τους βγάζουν τα νύχια ούτε να τους περιχύνουν με καυτό λάδι. Ότι ταλαιπωρούνται σωματικά το ξέρουμε ήδη.

    Η βία είναι ψυχολογική και το κυριότερο, φαίνεται ξεκάθαρα από την ταινία ότι είναι παράλογη. Ότι κάποιοι άνθρωποι επιλέχθηκαν τυχαία ως αποδιοπομπαίοι τράγοι και σκοπός είναι να λυγίσουν και να ομολογήσουν για να τους περιφέρουν σα λάφυρα νίκης και δικαίωσης.

    Και προφανώς οι τρεις του Τίμπτον έχουν το δικαίωμα να δουν τα πράγματα από μακριά και να αισιοδοξούν αφού είναι πολύ νέοι για κάτι άλλο. Άσε που ετοιμάζονται να πάνε τους αμερικάνους σε δίκη. Ίσως θα ήταν καλύτερο να κρατήσουν τις ανατριχιαστικές λεπτομέρειες για εκεί.

    Με όπλο την επιμονή τους στην αθωότητά τους απλά γελοιοποίησαν το σύστημα. Άλλαξαν, κυρίως όσον αφορά την προσήλωσή τους στη θρησκεία τους, αλλά δεν καταστράφηκαν. Τόσο απίθανο σου φαίνεται αυτό;

  7. raresteak Says:

    Μήπως εσύ είχες ήδη γυρισμένη την ταινία στο μυαλό σου, δια της γνωστής αποφατικής μεθόδου;
    Προσπάθησε να βγεις από το διάνυσμα μελόδραμα-αισθητικοποιημένη βία και ίσως η επόμενη ταινία σου θα είναι λιγότερο ιδεολογικοποιημένη.

    Επίσης μπλέκεις την παράσταση με την αναπαράσταση. Εδώ δεν κρίνω τη ζωή, αλλά την γραφή. Οι τρεις του Τίμπτον (‘οι πραγματικοί’)αξίζουν συγχαρητήρια που είναι αισιόδοξοι και κινούνται νομικά. Όμως η καταγραφή με το ισχυρό ιδεολογικό εργαλείο της εικόνας είναι κάτι ολότελα διαφορετικό. Το να κρίνουμε τις ζωές των ανθρώπων όπως προτείνεις είναι μεγαλοϊδεατισμός και ολοκληρωτισμός. Το να κρίνουμε τα έργα τους είναι υποχρέωση.

  8. Gilletina Says:

    …Δε δείχνει να τους βγάζουν τα νύχια ούτε να τους περιχύνουν με καυτό λάδι. Ότι ταλαιπωρούνται σωματικά το ξέρουμε ήδη…

    -αυτά είναι λάιτ μπροστά στα φρικτά και ψυχοσωματικά βασανιστήρια τύπου λευκών κελιών πρίν λίγο καιρό και γκουαντάναμο τώρα που σε αλλοτριώνουν κατα το σύνδρομο της κακοποίησης.( Η έλλειψη οργής μετά απο βία ιδίως τέτοιου ανώτατου βαθμού-είναι επιστημονική στα ψυχολογικά εργαστήρια των γνωστών υπηρεσιών, υποδηλώνει την πλήρη «εξουσίαση» του υποκειμένου απο τον φορέα της εξουσίας.)
    Δεν είναι τυχαίο ότι καταστάθηκαν ανώδυνοι γι’αυτήν, το πολύ πολύ να κερδίσουν κανα φράγκο κατα φεαρ-φάκτορ στάιλ.
    Το παράλογο το βλέπουν μόνο οι συνδιαχειριστές.
    Η βία έχει λόγο και αιτία, σαφή δεξιά ιδεολογία και αγαμία.

  9. Gilletina Says:

    Και η ύποπτη (με τί αντάλλαγμα άραγε;) απελευθέρωσή τους και η ταινία μου φαίνονται σαν ξαναπαιγμένο έργο, κάπου το έχουμε ξαναδεί…
    Φοβερή προπαγάνδα…
    ΥΓ. το ύποπτο έιναι βάσιμο, σιγά μην τους πιάσανε οι ενοχές και σίγουρα τέτοιοι που είναι δεν θα αφήσαν την ευκαιρία ανεκμετάλευτη…η ταινία και η στήριξή της απο ΜΚΟ είναι η απόδειξη!!

  10. mcfly Says:

    Πρέπει προφανώς να βλέπετε πολύ fear-factor.

    Δε γνωρίζω καν τι είναι η αποφατική μέθοδος και ποιο είναι το διάνυσμα που λες. Νιώθεις γαμάτος τώρα;

    Η επόμενη ταινία μου; Θα φροντίσω να είναι αριστεροακτιβιστική προπαγανδιστική μαλακία που σπεκουλάρει πάνω στην εύκολη συγκίνηση για να βγάλει τους ανθρώπους στους δρόμους να διαδηλώσουνε χωρίς να έχουν σκεφτεί πρώτα γιατί παρά για να νιώθουν γαμάτοι οι καθοδηγητές τους.

    Προφανώς εσύ μπλέκεις την παράσταση με την αναπαράσταση. Είναι ένα δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ. Σίγουρα διάλεξε αυτά που ήθελε και γι’ αυτό τον κρίνεις έτσι αλλά δεν έκανε μυθοπλασία από την αρχή.

    Και σου εξήγησα ότι τουλάχιστον αυτό που δείχνει απομυθοποιεί κατά πολύ ένα σύστημα που κάποιοι προσπαθούνε να το ονομάσουν ναζισμό, χιτλερικό και άλλες τέτοιες παπαριές κάνοντάς το να φαίνεται πολύ πιο ανίκητο απ’ ότι είναι.

    Το κάνει να φαίνεται γελοίο και σαστισμένο ακόμα από τα σωθικά του.

    Εσύ θες παραπομπές στο άουσβιτς. Ε λοιπόν δεν είναι.

  11. raresteak Says:

    @ mcfly

    Μα όταν αναφέρεσαι στους ‘τρεις του Τίμπτον’ αμέσως μεταφέρεις την κουβέντα στην παράσταση. Η αντίληψη που έχουμε για την παράσταση δεν διαφέρει. Στην αναπαράσαταση διαφωνούμε. Μη τα μπλέκεις.
    Και βεβαια ο όρος ντοκυμαντέρ είναι ευφημισμός. Η αναπαράσταση μπορεί να είναι μόνο πλάσιμο μύθου. Μόνο το θέατρο υπό προϋποθέσεις μπορεί να παραγάγει βίωμα.

    Μα αλήθεια αυτό το δήθεν βιντεοκλιπ σε έκανε να σκεφτείς; Κάθε περιγραφή που δίνεις πάει γάντι στην ταινία: ‘αριστεροακτιβιστική προπαγανδιστική μαλακία που σπεκουλάρει πάνω στην εύκολη συγκίνηση για να βγάλει τους ανθρώπους στους δρόμους να διαδηλώσουνε χωρίς να έχουν σκεφτεί πρώτα γιατί παρά για να νιώθουν γαμάτοι οι καθοδηγητές τους’. Μια πάρα πολύ ακριβής περιγραφή για το βραβευμένο ‘Δρόμος για το Γκουαντάναμο’ που έγινε και σημαία των επίσημων ακτιβιστών.

    Αυτό για την απομυθοποίηση με πείθει, δεδομένου ότι η μηχανή του σινεμά είναι πιο δυνατή από τον κάθε σκηνοθέτη και το μάτι της μπορεί να τον κοιτάξει από απόσταση μαζί με την ταινία του και στους θεατές του.

    Μήπως εσύ υποβιβάζεις τη σοβαρότητα της κατάστασης; Αν ο βασιλιάς είναι γυμνός και ηλίθιος αυτό δε σημαίνει ότι δεν διαθέτει τα μέσα να νομιμοποιήσει την ηλιθιότητά του. Αυτό γίνεται σαφές και από την παραπομπή μου στο άρθρο της Ελευθεροτυπίας. Γελοίος και σαστισμένος; Σίγουρα. Όμως όχι ανίσχυρος. Είναι αστείο να το λέμε.

    Και όχι, δεν νιώθω γαμάτος, γιατί power game is not my game, whereas…

  12. Gilletina Says:

    Ενα απο τα εξωλεκτικά μηνύματα της ταινίας είναι:
    Οι πραγματικά αθώοι (μεταφραση: ανώδυνοι για μας) θα βρούνε το δίκαιό τους (αμοιβή-αποζημίωση) πάντα ακόμα και μέσα στον…»παραλογισμό» της κοινωνίας-γκουαντάναμο…
    Οι άλλοι τα κουμούνια και οι αράπηδες καλά να πάθουν!

  13. mcfly Says:

    Οι ακτιβιστές μπορεί να το χρησιμοποιήσουν όπως θέλουν μιας και το όνομα του Γουιντερμπότομ είναι μεγάλο. Η ουσία είναι πως δεν είναι το ντοκιμαντέρ που θα έκανε σήμερα ένας ακτιβιστής με στόχο να προκαλέσει το κοινό αίσθημα.

    Ο στόχος του είναι άλλος έτσι όπως το αντιλήφθηκα εγώ, πάντα. Αυτό είναι πιθανότατα το μόνο στο οποίο διαφωνούμε ουσιαστικά.

    Η σοβαρότητα της κατάστασης δεν υποβιβάζεται πια. Είναι κοινοτοπία. Όλοι ξέρουν πως τα πράγματα είναι σοβαρά. Πάμε επιτέλους στο επόμενο βήμα και στην κριτική αντί για την πολεμική.

  14. raresteak Says:

    Και πάλι η κουβέντα εξολισθαίνει. Τό χει αυτό το blog να εξάπτει πάθη… 🙂
    Παρακαλώ διαφυλάξτε τα πάθη σας για να ανμετρηθούν στην πραγματική ζωή, εκεί όπου μπορεί να έχουμε κάποιο θετικό αποτέλεσμα.
    Σας ευχαριστώ και σας περιμένω στις επόμενες δημοσιεύσεις.

    [Σε εφαρμογή των όρων του blog, έσβησα δύο σχόλια που εκτρέπονταν του θέματος]


Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα.

Αρέσει σε %d bloggers: