Να εύχεσαι να μη σου τύχει τόσο κακή, κρυψίβουλη και αντιδραστική ταινία όσο η τελευταία του Winterbottom. Πριν από τέσσερα χρόνια η παρόμοιας θεματολογίας ταινία του In This World κατάφερνε να ισορροπήσει ανάμεσα στον ανθρωπισμό και την καταγγελία. Τι μεσολάβησε σε αυτό το διάστημα ώστε να φτάσουμε σε αυτή την εκδοχή του Hostel για μετανοημένους δήθεν αριστερούς οργανικούς διανοούμενους των νεοφιλελεύθερων εκδοχών;

1.jpg 

Σίγουρα όλοι καταλάβαμε τι εννοούσε το τεξανό ανδρείκελο όταν μας παρουσίαζε τις παρτιτούρες της υδρόγειας συμφωνίας τρομολαγνικού πανικού. Τα αστεία μας και όσα λέγαμε χαριτολογώντας χάνουν το χιούμορ τους. Αυτό που φάνταζε υπερβολή υπερκεράστηκε από την πραγματικότητα. Η σημερινή Αμερική είναι όντως χειρότερη από την ναζιστική Γερμανία. Τέρμα τα σχήματα λόγου. Τέρμα οι μεταφορές. Διαβάζω πως ο Μπους τώρα νομιμοποιεί τα πολιτικά του εγκλήματα. Ουσιαστικά πρόκειται για πολιτικές μετάβασης σε νομικοπολιτικά συστήματα που προηγούνται της κατάκτησης του habeas corpus. Καθόλου τυχαίο που ο οικονομικός νεοφιλελευθερισμός εδραιώνεται μόνο υπό καθεστώς θεοκρατίας και θρησκευτικών αξιακών συστημάτων, εκεί δηλαδή όπου πίσω από την προμετωπίδα της ατομικής ελευθερίας υφίσταται η κατοχή του δικαιώματος στη ζωή και/ή τον θάνατο του ατόμου από το ιερατείο είτε του Χριστόδουλου, είτε του εταιρικού διευθυντή, είτε του διορισμένου πρωθυπουργού. Η ποινικοποίηση της ελευθερίας σε καθοδηγεί στο Γκουαντάναμο.

2.jpg

Η ταινία είναι μια κακή αφήγηση της ιστορίας τεσσάρων βρετανών πολιτών αραβικής καταγωγής που καταλήγουν χωρίς λόγο στις φυλακές του Γκουαντάναμο. Μέσα από έναν φετιχισμό της βίας που στερείται της μυθιστορηματικότητας ενός Tarantino, αλλά καμώνεται τον ρεαλισμό καταλήγει σε μια βαθιά κομφορμιστική διδακτικότητα. Ο σκηνοθέτης συμμαχεί με το discours των απανταχού Μπούς: Η βία του ηγέτη είναι ακαταμάχητη. Θα καταγράψω λεπτομερώς τον ψυχολογικό πόλεμο της ανάκρισης και των πλαστών αιτιάσεων και εσύ θα ξέρεις πως θα είσαι αδύναμος να αντιδράσεις σε αυτές. Θα νομιμοποιηθώ μέσω της ισχύος. Η κυριαρχία θα μεταβιβαστεί από τον λαό και το άτομο στην παλιά τάξη. Το σώμα σου μου ανήκει και από αυτό θα αντλήσω δικαιώματα για να επεκτείνω την αντιδραστική πολιτική μου. Οι εικόνες της βίας ως ρεαλιστικού ενδεχομένου θα καλλιεργήσουν τους πάντα χρήσιμους εξουσιαστικούς πόρους της ανοσίας και της εσωτερικευμένης καταστολής.

Ο Winterbottom καταγράφει αυτή τη διαδικασία πλήρως απογυμνωμένη από πολιτικές νομοτέλειες (δίκαιη δίκη; τι είναι αυτό;) και με τον παροιμιώδη ηθικό μαζοχισμό που διακρίνει την πλειονότητα των βρετανών οι οποίοι αδυνατούν να απεξαρτηθούν από την κιλότα της βασίλισσας. Αποδεικνύει πώς οι ευκαιριακοί ακτιβιστές αλεξιπτωτιστές στο πεδίο του πολιτικού λόγου αποτελούν συνήθως τους μοιραίους ανθρώπους που ευτελίζουν κινήματα, προπαγανδίζουν και συμμαχούν με τον αντίπαλο. Με τον ίδιο τρόπο βλέπουμε τους πρωταγωνιστές να αφηγούνται την περιπέτειά τους λες και αφηγούνται το πώς έχασαν το κομπολόι που αγόρασαν από το πανηγύρι του Αγ. Σεβαστιανού. Ομολογούν πως όλο αυτό ήταν διδακτικό και τους έκανε πιο δυνατούς, δημιουργώντας σου την αμφιβολία για το αν μιλούν για το Γκουαντάναμο ή για το Fear Factor. Τελικά, η στάση των αφηγητών-δρώντων αποθεώνει τον λούμπεν συντηρητισμό των αμόρφωτων κατώτερων στρωμάτων (εκεί όπου συσσωρεύονται οι οικονομικοί μετανάστες, ιδανικά κοινωνικά αντικείμενα που συμπλέουν με τα γούστα των ηγετών-καταπατητών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων). Οι πρωταγωνιστές καταλήγουν ευτυχισμένοι που μπορούν να ξαναφάνε Big Mac και Pizza Hut.

3.jpg

Κλείνω με μια ανώνυμη κριτική που διάβασα στο ηλεκτρονικό Αθηνόραμα, και η οποία με βρίσκει απόλυτα σύμφωνο:

Σίγουρα άνευρη ταινία. Αδιάφορο αν αποτελεί άλλη μια ταινία εμπορευματοποίησης του αντιαμερικανισμού… προσωπικά θεωρώ ότι είναι μια πανέξυπνη προπαγάνδα με το γάντι με σκοπό την υποβάθμιση του πραγματικού βασανισμού σώματος και ψυχής που έχουν υποστεί άνθρωποι, όπως αυτοί που δηλώνουν «πραγματικοί» στην ταινία. Ένα «ναι μεν… αλλά», για να κλείνει σιγά σιγά ο κύκλος της όποιας ανησυχίας και αντίδρασης για την καταπάτηση των ανθρώπινων δικαιωμάτων σε καταστάσεις τύπου «γκουαντάναμο». Η αφήγηση δεν συμβαδίζει με την εικόνα, στην οποία παρουσιάζονται τρεις άνθρωποι οι οποίοι πέρασαν και βγήκαν από την κόλαση, ατσαλάκωτοι (μέσα έξω), πεντακάθαροι, χωρίς γρατσουνιά με αποκορύφωση φυσικά τα χαμόγελά τους στο τέλος της ταινίας, όπου οι ίδιοι υποστηρίζουν ότι το «περιστατικό» άλλαξε τη ζωή τους προς το καλύτερο…!!! Πραγματικά απαράδεκτo.

[η υπογράμμιση είναι δική μου]

Υ.Γ. Η προβολή της ταινίας υπό την αιγίδα της Διεθνούς Αμνηστίας έχει να κάνει με τον γκρίζο ρόλο των κυβερνητικά χρηματοδοτούμενων μη κυβερνητικών οργανώσεων ή απλά είναι μια αβλεψία του τύπου αν-γράφει-στην-ούγια-Γκουαντάναμο-καλό-θα είναι;

4.jpg