Μέσα στη γενικότερη κατήφεια των ημερών, αυτή η καταστασιακή πλάκα κλίμακας μου έφτιαξε το κέφι. Αντιγράφω από το Other Side του Δημ. Κανελλόπουλου:

Θα τα μάθατε τα καλά νέα υποθέτω. Οι Rage Against The Machine ανέβηκαν τη Δευτέρα στο Νο 1 του χριστουγεννιάτικου βρετανικού τσαρτ με το «Killing In The Name». Πούλησαν, συνολικά, 500 χιλιάδες αντίτυπα. Ο νικητής του βρετανικού X-Factor, ο Joe McElderry με το κομμάτι του «The Climb», έφαγε τη σκόνη τους κι έμεινε πίσω κατά 50 χιλ. Και όλα αυτά, χάρις στον Jon Morter και τη γυναίκα του Tracy που ξεκίνησαν μία καμπάνια μέσω facebook προτρέποντας τον κόσμο να κάνει download το «Killing In The Name» των Rage Against The Machine έτσι ώστε να μην καταφέρει το τραγούδι του X Factor να κατακτήσει την κορυφή. Και ξεκίνησε μία μεγαλειώδης εκστρατεία. Τα πράγματα βέβαια ήταν ζόρικα, δεν ήταν καθόλου εύκολα. Μην ξεχνάτε πως το «Killing In The Name» δεν κυκλοφορεί πλέον ως cd-single. Ο κόσμος είχε τη δυνατότητα να το κατεβάσει αποκλειστικά από το internet. Τελικά, οι Rage Against The Machine ήταν οι νικητές και, όπως είπαν, θα κάνουν κι ένα free concert στο Λονδίνο. Θα πάμε (να το πανηγυρίσουμε).

Κάθε Χριστούγεννα χρειαζόταν κατά κανόνα ένα εμετικό τραγούδι στην κορυφή του βρετανικού chart για να υπογραμμίζει την γλοιωδεία και το δήθεν των ημερών. Μια ματιά στη σχετική λίστα αρκεί. Το Killing in the Name είναι για τη γενιά μου το τραγούδι του σκεπτόμενου headbanging (;!) και μόνιμο soundtrack των καταλήψεων και των διαδηλώσεων. Είναι μια νέα συγκίνηση να βλέπεις σχεδόν 18 χρόνια μετά την κυκλοφορία του να σαρώνει μέσα από αυτή την κάτωθεν πρωτοβουλία. Είναι ένα τραγούδι που ήταν πάντα εκεί, δίνοντας νέο περιεχόμενο στην έννοια κλασικό. Είναι μια συμβολική νίκη που γράφει ιστορία. Merry Fucking Christmas και καλούς αγώνες λοιπόν.

Ο κίνδυνος να σε θεωρούν δεδομένο, είναι ο κίνδυνος να ξεχνούν την σημαντική συνεισφορά σου. Οι Radiohead έχουν μπει από μόνοι τους στην κατηγορία όπου οτιδήποτε λιγότερο από πολύ καλό θεωρείται αποτυχία. Μέσα στη δαιμονιώδη διαδοχή trends και πολιτισμικών καινοτομιών και επανεφευρέσεων, οι Radiohead εύκολα ανακηρύσσονται οι κυρίαρχοι της δεκαετίας, έστω κι αν ο παγκόσμιος τύπος είναι απασχολημένος να προλάβει τη μεθαυριανή μόδα. Με 4 album από το 2000 ως σήμερα που άνετα μπαίνουν σε οποιαδήποτε λίστα αναφοράς για τη δεκαετία που τελείωνει, αλλά κυρίως με μια καλλιτεχνική στάση που μπορεί να θέτει ουσιαστικές ερωτήσεις στο εμπόριο και την πολιτική και να αναλαμβάνει δράσεις. Η εμπορική διαχείριση του τελευταίου album τους, αλλά και η αυτόβουλη και ανυστερόβουλη συμμετοχή του frontman Thom Yorke στην Κοπεγχάγη, βάζουν τα γυαλιά σε όλους τους wannabe popstars και τους Bono αυτού του κόσμου. Άξιος.

MIXTAPE NO 11

MP3/47min/192CBR/65MB

MEDIAFIRE

MEGAUPLOAD

SENDSPACE

01. LINDSTROM & PRINS – RETT PA

02. SPOON – GOT NUFFIN

03. MANIC STREET PREACHERS – PRETENTION REPULSION (FOUR TET REMIX)

04. ΚΟΡΕ ΥΔΡΟ – ΠΡΩΙΝΗ ΔΙΕΡΩΤΗΣΗ ( ΓΙΑ ΝΑ ΜΗΝ ΚΑΘΟΜΑΙ ΑΝΕΡΓΟΣ)

05. SUPER FURRY ANIMALS – SARN HELEN

06. BAT FOR LASHES – GLASS

07. FEVER RAY – IF I HAD A HEART

08. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Β – ΑΚΡΟ

09. KRAFTWERK – RADIOACTIVITY

10. MIKA VAINIO – TEUTONS

11. PORTISHEAD – CHASE THE TEAR

[ΑΚΟΥΣΕ ΤΟ ΣΤΟ MIXCLOUD]

Είναι στρόγγυλο. Είναι ένας συμπαγής όγκος. Μεγάλο και μυρίζει έντονα. Μοιάζει να είναι καλυμμένο με χνούδι και βρωμιά συσσωρευμένη από χρόνια. Το κοιτάζω άλλοτε από μακριά και άλλοτε από πιο κοντά. Είναι απωθητικό αλλά και γεμάτο ενέργεια. Φασαριόζικο. Κάποιοι κάνουν πάρτι εκεί μέσα. Κάτι χτίζουν εκεί μέσα. Μα τι χτίζουν εκεί μέσα;

Δε νομίζω ότι μου μένουν πολλές δυνάμεις για να συνεχίσω να το κοιτάζω. Να το πλευρίζω. Να το επιθεωρώ. Κάποιες φορές κάνει να γίνει εξωστρεφές. Καταλήγει να εκτοξεύει χνουδωτές μπάλες σαν mogwai. Κάνω να τις συμμαζέψω με προσμονή μα καταλήγω να νταντεύω gremlins. Με κοιτάνε με αυτό το μοχθηρό χαμόγελο: «Δεν θα γίνεις έλληνας ποτέ! Δεν θα μπεις ποτέ στη βρωμερή μπάλα μας!»

Πάει καιρός που κάλεσαν τη κλάση μου. Είναι όλοι μέσα στη μπάλα. Όλοι. Όλοι εκτός από μένα. Με το που μπεις στη μπάλα χάνεις επαφή με τον έξω κόσμο. Απολύεις οριστικά την πλατωνική πιθανότητα. Δεν έχω νέα τους πια. Μα τι χτίζουν εκεί μέσα και κάνουν τόσο θόρυβο;

Η μπάλα είναι μια μαύρη τρύπα. Απορροφά όλους τους πόρους γύρω από τη μεμβράνη της. Το τίμημα για να τη κοιτάς είναι να απεμπολείς αυτά που σε τρέφουν, να βάζεις το χρονόμετρο σε γρήγορη αντίστροφη μέτρηση. Αντίθετα ο χρόνος μέσα στη μπάλα περνάει απελπιστικά αργά. Αυτή είναι η πρωταρχική ψευδαίσθηση που κάνει τους ανθρώπους να συρρέουν: να αποφύγεις την φθορά, τον θάνατο, μπαίνοντας μέσα στην υποστασιοποίηση της φθοράς στο διηνεκές. Μπαίνοντας στη μπάλα.

Είναι γλοιώδης η μεμβράνη της. Ακόμα βρωμάνε τα χέρια μου από τότε που την ψηλάφησα. Και αλήθεια γιατί όλοι θέλουν να μπουν μέσα της; Και εγώ; Βλέπεις ουρανό από εκεί μέσα; Μετράς τις ώρες του πρωινού χωρίς να συμβαίνει τίποτα, σε πλήρη εγρήγορση για το uneventful; Αισθάνεσαι την απόλυτη ελευθερία να μην έχεις τίποτα; Την ελευθερία από τον σπασμένο κόσμο; Την ορμή;

Μονοπώλιο

Μονοπώλιο Βίας

Ο μπάτσος σαν πολυεθνική

Φιλελεύθεροι Μονοπωλιακοί Α.Ε.

Ουσιοκρατία;

Εμείς;

Μόνιμα σε νόμιμη άμυνα

———-

Κοιτάζω τις παλιές φωτογραφίες:

Μπάτσοι με κασκέτα, γκλομπ και καλοσιδερωμένες στολές να ασκούν διασταλτικά, καταχρηστικά, παράνομα το άλλοθι του μονοπωλίου τους.

Έτσι ντυθήκαμε

Έτσι ντυνόμαστε μαζί

Ούτε μπάτσοι, ούτε πολίτες

Ανώνυμοι αμφότεροι (Δίκαιο δεν είναι;)

Για κάθε θωράκιση μια πέτρα

Βιτρίνες; Πέτρα, Ασπίδες; Πέτρα

Μόνιμα σε νόμιμη άμυνα

Είναι η συνθήκη τέτοια

Τα καινούργια ρούχα του μπάτσου κηρύσσουν τον πόλεμο

Οι άμαχοι προστατεύονται αφ’ εαυτού

———-

Μη κοιτάς τα σακίδια των παιδιών με φόβο ή καχυποψία

Κάθε εποχή ορίζεται από τα εργαλεία της

Ο πέλεκυς, Ο Γουτεμβέργιος, Η ατομική βόμβα

Στα σακίδια τους κρύβεται η νέα εποχή

Είτε λάπτοπ, είτε πέτρες και κουκούλες

Είναι η συνθήκη τέτοια

Είναι η αλλαγή του παραδείγματος

Οι δύο βασικές μορφές σεξ που χωρίς δεύτερη συζήτηση πέφτουν στη κατηγορία του ποινικώς κολάσιμου είναι η κτηνοβασία και η παιδοφιλία. Η προηγούμενη διακυβέρνηση, παραδοσιακά ηθικοπλαστικά άνομη, μας άφησε υπόνοιες για την πρώτη. Τώρα, και πάλι μέσα από τον επίσημο αστικό τύπο, διατυπώνονται υπόνοιες και για τη δεύτερη. Είναι πραγματικά εντυπωσιακή η είδηση που δημοσιεύεται σήμερα στην Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία. Αντιγράφω:

«Γερό δόντι» διέθετε ο εικονολήπτης που αποσπάστηκε στις 3/4/08 από τη ΝΕΤ στο κανάλι της Βουλής, με απόφαση του τότε προέδρου Δ. Σιούφα:

Ο πατέρας του (που ήταν μέλος της σπείρας διακίνησης παιδικής πορνογραφίας και συνελήφθη) ήταν προσωπικός εικονολήπτης του πρώην πρωθυπουργού! Η άμεση άρση της απόσπασης στην οποία προχώρησε ο Φ. Πετσάλνικος δεν έχει, ωστόσο, εξασφαλίσει ακόμη ηρεμία στη Βουλή και κυρίως στους γονείς που αφήνουν τα παιδιά τους στον παιδικό σταθμό, δεδομένου ότι ο εικονολήπτης είχε για καιρό πρόσβαση στο χώρο και κινηματογραφούσε για διάφορες εκδηλώσεις.

Οι έρευνες, πάντως, συνεχίζονται, με στόχο να εξακριβωθεί αν αξιοποιήθηκαν οι εγκαταστάσεις της εθνικής αντιπροσωπείας για αναπαραγωγή υλικού.

ΝΤ. ΝΤ.

Τι δεν κατάλαβες Μαρκήσιε;

Ήταν σε κάποια φανταστική χώρα, μια χώρα όπου οι άνθρωποι πέφταν απ’ τα μπαλκόνια, ένας πρωθυπουργός που είχε στενό συνεργάτη και φίλο έναν παιδεραστή, που μαζί με τον γιό του -ως αργόμισθος δημόσιος υπάλληλος ο τελευταίος- γύριζαν και εμπορεύονταν τσόντες με παιδιά πιθανότατα μέσα στον ίδιο το ναό της δημοκρατίας (sic) και με πρωταγωνιστές (ξανα-sic) παιδιά των λειτουργών της.

Καύλωσες Μαρκήσιε;

Ένα από τα βασικά αναλυτικά σχήματα της ψυχολογίας είναι η εξέταση της διαχείρισης του σαδιστικοπρωκτικού σταδίου και των παραγώγων του στην ανάπτυξη του παιδιού. Αυτό το στάδιο στην ανάπτυξη και η ενδεχόμενη καθήλωση σε αυτό αντανακλούν συμπεριφορές στην ενήλικη ζωή. Τα σκατά και η διαχείρισή τους από το υποκείμενο αποκαλύπτουν και τη σχέση με το χρήμα. Η ευκοιλιότητα και η δυσκοιλιότητα είναι αντίστοιχες συμπαραδηλώσεις του κουβαρντά και του τσιγκούνη. Περαιτέρω αυτές οι συμπεριφορές αποκλύπτουν τη συναισθηματική οικονομία. Ο τσιγκούνης είναι και ο συναισθηματικά φειδωλός και μονόχνωτος.

Η εικόνα του καπιταλιστή είναι μια ψυχοσεξουαλική παρέκβαση. Είναι αυτή η παρεκκλίνουσα συμπεριφορά που πειθαναγκάζει το υποκείμενο να επενδύσει στα περιττώματα αξία και ιδιότητες που σε καμμία περίπτωση δεν έχουν στην πραγματική ζωή. Είναι μια παρανοϊκού τύπου ψύχωση η αποθησαύριση σκατών/χρημάτων από τον καπιταλιστή. Μακριά από την αξία χρήσης και την ανταλλακτική αξία, τα σκατά/χρήματα αποκτούν αξία φετίχ. Όταν το φετίχ ανάγεται σε καθολικό φετίχ μιας κοινωνίας όπως η σημερινή επέρχεται μια γενικευμένη κρίση σε όλα τα επίπεδα, με βασικό υπόστρωμα αυτό της συμβολικής οικονομίας. Έδω η έκφραση “έκανα το σκατό μου παξιμάδι” απόκαλύπτει το κυριολεκτικό περιεχόμενο στη σχίση της ψύχωσης.

Το πάντα εξαιρετικό Butt ανέσυρε αυτή την διαφήμιση από τη δεκαετία του ‘80, τότε που υπήρχαν ακόμα τραπεζικές υπηρεσίες και όχι τραπεζικά προϊόντα -ακόμα και αυτή η αγωνία να μεταβούν από κάτι άϋλο (υπηρεσίες) σε κάτι πιο χειροπιαστό (προϊόντα) επενδύει στην σκατολογική ψύχωση-. Η διαφήμιση είναι πέρα για πέρα αληθινή. Ενα ανεκτίμητο lapsus. Μια ανεκτίμητη κατά λάθος μύχια εξομολόγηση…

Κάποτε συζητούσαμε για το δημοκρατικό έλλειμμα στα όργανα της ΕΕ. Μετά ήρθε η Νίκαια και θόλωσε κάπως τα νερά της εκπροσώπησης. Τώρα πια επιστρέφουμε απενοχοποιημένοι στην παλινόρθωση: Ο πρωθυπουργός του Βελγίου Rompuy γίνεται ο πρώτος πρόεδρος της ΕΕ και η βαρόνη (γουάου!) Ashton η πρώτη ΥΠΕΞ. Το θέμα βέβαια δεν είναι με ποιόν θα μιλήσει ο αμερικάνος πρόεδρος όταν θα σηκώσει το τηλέφωνο για να καλέσει Ευρώπη, αλλά ποιες ελάσσονες προσωπικότητες θα γίνουν οι αυτοφοράκηδες για τις διεθνείς κακοτοπιές που έρχονται. Habemus λοιπόν.

Το περίμενα. Το βραβείο στις Κάνες και η συνακόλουθη πορεία του Κυνόδοντα έφεραν στις αίθουσες μαζί με τα χλωρά και τα ξερά. Από το Μάιο τα εθνικά στήθια φουσκωμένα με περηφάνια γρήγορα ξεφούσκωσαν μόλις κατάλαβαν την ωρολογιακή βόμβα που είχε τοποθετήσει ο Λάνθιμος στο κουκούτσι του raison d’etre τους. Η ουσιωδώς αναρχική τέχνη του σκηνοθέτη -όπως θα έπρεπε να είναι και κάθε τέχνη- ήταν έτοιμη να λοιδορηθεί από κάθε έτοιμη, φτασμένη, κατεστημένη ή διαμορφούμενη δομή σχέσεων. Ο άξονας των γενεών, πρωταγωνιστής και στον περασμένο Δεκέμβρη, ήταν εκεί.

Κάθε φορά που ένας έλληνας καλλιτέχνης της γενιάς μου, των 30 something ή something more δηλαδή, καταφέρνει να αρθρώσει μια αξιόλογη καλλιτεχνική πρόταση αισθάνομαι ότι κινεί τον φθόνο μεταμφιεσμένο σε μήνιν κατά παντός από τις προηγούμενες κατσικωμένες γενιές. Αυτοί οι απίθανοι τύποι γύρω στα 50 και μετά ξεδιπλώνουν όλα τα μνησίκακα επαρχιωτικά σύνδρομά τους για μια γενιά που μοιάζει να φταίει που στην πρώτη εφηβεία της είδε το τείχος να πέφτει σε έγχρωμη τηλεόραση και το MTV να καταλαμβάνει τα άγουρα όνειρά της. Ήταν αυτά ακριβώς ερεθίσματα που θα ατσάλωναν την κριτική που ασκεί η γενιά μου εναντίον τους. Οι πενηντάρηδες είναι οι πραγματικοί νεόπλουτοι της ελληνικής κοινωνίας: αφού πρώτα το συκοφαντήσουν ξεζουμίζουν ένα κοινωνικό κράτος που θα αναγκαστούν οι επόμενες γενιές να θεραπεύσουν, υφαρπάζουν, μονοπωλούν και θεσμοθετούν τα μέσα παραγωγής και μέσα στην απύθμενη απληστία τους χρηματοδοτούν κάθε μορφή -αισθητική, ηθική και υλική- του κιτς μέσα στην δομική αγραμματοσύνη τους για τον τρέχοντα πολιτισμό των εικόνων.

Αυτή την δομική αγραμματοσύνη αναφορικά με την εικονική συμβολική οικονομία μοιάζει να προσομοιάζει και η άλλη κάστα των μετρίων συνομήλικων των νέων δημιουργών. Είναι μια πολυπληθής τάξη 30άρηδων, μια τάξη εγγράμματων αλλά μπερδεμένων από την αναντιστοιχία της ψυχολογικής φτήνιας τους και αυτού του πραγματικού ή εικονικού άφταστου που είναι cool, η οποία καταφάσκει στην εισαγωγή της εταιρικής κουλτούρας σε κάθε σφαίρα του δημόσιου και ιδιωτικού βίου. Αυτή είναι η νέα συμμαχία που διαμορφώνεται τώρα καθώς μιλάμε: ο Δεκέμβρης μοιάζει να χλόμιασε μέσα στις υπέρογκες προσδοκίες την ίδια στιγμή που οι 50άρηδες επαγγελματίες στον Ταχυδρόμο του Λαμπράκη πλασάρουν 19άχρονα ερπετά έτοιμα να φτύσουν κάθε αξιακό σύστημα στο δρόμο του να γίνουν golden boys & girls. Την ώρα που η αυτοκρατορία καταρρέει όχι μόνο δεν κάνει αυτοκριτική αλλά επιδίδεται στο παλιό hobby της αλαζονείας. Η μόνη νίκη του κυρίαρχου συγκροτήματος είναι ότι η ροχάλα των 19χρονων αλόγων κούρσας θα προσεδαφιστεί στα ίδια τους τα μούτρα -των 19χρονων- σαν αυτοεκπληρούμενη προφητεία: ολόκληρες γενιές καμένες στα power games των γονιών τους. Το εφιαλτικό σενάριο είναι, η πρώτη γενιά που θα ζήσει χειροτέρα από την προηγούμενη να είναι και η πρώτη που δεν θα προβεί σε κανενός είδους πατροκτονία. Το αισιόδοξο σενάριο είναι το αντάρτικο από κάθε μετερίζι, συμβολικό ή πραγματικό, να επαναφέρει τη ροή της ιστορίας. Προς αυτή την κατεύθυνση κινείται και ο κομβικός στην ελληνική ιστορία Κυνόδοντας του Λάνθιμου.

Η εν λόγω συμμαχία φιλισταίων επιστρατεύει όλο το φάσμα των λαϊκίστικων επιχειρημάτων από δήθεν ειδικούς:

‘πολύ κουλτούρα ρε παιδί μου, είναι προφανές πως ούτε που μπορεί να στήσει έναν χαρακτήρα’. Αραχνιασμένο επιχείρημα όσων μηρυκάζουν αφηγηματικές φόρμες και συνταγές και τρέμουν μήπως το σινεμά μετά από την νοικοκυροποίηση της ‘Πολίτικης Κουζίνας’ των ‘Νυφών’ και του ‘El Greco’ επιστρέψει στους auteurs και χαθούν οι χορηγίες. Βαθύτατα συντηρητική άποψη όσων έχουν ταυτίσει ανερυθρίαστα το σινεμά με το εμπόριο. Περίπου την ίδια άποψη άκουσα και στην εκπομπή του Τζίμη Πανούση, επιβεβαιώνοντας τον λούμπεν χαρακτήρα μιας βασανιστικά τετριμμένης δήθεν αναρχικής λαϊκότητας που υπηρετεί τα τελευταία χρόνια. [Μετά έπαιξε για νιοστή φορά ένα από τα περίπου 15 τραγούδια που τον ανέδειξαν στη δεκαετία του ’80 ως τον εθνικό αναρχικό μας]

‘πολύ βία και αναίτια πρόκληση’. Αυτό που δεν καταλαβαίνουν οι θεατές που διατυπώνουν αυτή την άποψη είναι πως η βία που αισθάνονται είναι η εσωτερικευμένη βία -αυτή που ταπεινώνει καθημερινά τις ψυχές τους- που καταφέρνει να εκμαιεύσει ο σκηνοθέτης. Σε αυτό το σημείο ο Λάνθιμός είναι αριστοτεχνικά σωκρατικός και τραγικός: ενώ η βία ως εικονογραφία στο πανί είναι τηρουμένων των αναλογιών περιορισμένη -σκέψου μια τυχαία αμερικανική ταινία δράσης σε prime time ελληνικού καναλιού και είναι βέβαιο πως θα έχει περισσότερη εικονογραφημένη βία- οι ροές των επανασημασιοδοτήσεων της βίας που διατρέχουν το φιλμ είναι απίστευτα ισχυρές. Εκεί βρίσκονται όλες οι ιστορίες βίας, καταπίεσης, διαστροφής και φασισμού που κρύβουν οι έλληνες νοικοκυραίοι.

‘από τα βίντεο κλιπ και τη διαφήμιση στο auteur cinema; Μήπως έχει μεγάλη ιδέα για τον εαυτό του;’. Λες και ο καλλιτέχνης ζει σε ένα παράλληλο σύμπαν που πλάθει κουλουράκια και τρώει μαρουλόφυλλα μέχρι να έρθει η σειρά του να κάνει πρωτοποριακή τέχνη. Είναι προφανείς οι θεοκρατικές δομές που βασανίζουν το μυαλό αυτών που διατυπώνουν τέτοιες κριτικές: ο καλλιτέχνης είναι ασκητής, η Τέχνη ιερό και οι υπόλοιποι αμαρτωλοί που περιγελούν την ασκητική των μοναχών. Η επαναστατική τέχνη γεννιέται μέσα στην Ιστορία και οι δημιουργοί της θα δουλέψουν με τα εργαλεία που τους προσφέρει η συγκυρία και όχι με κάποια θεία επιφοίτηση.

‘και εμένα με έδερνε ο μπαμπάς μου όταν ήμουν μικρή, γι’ αυτό ταυτίζομαι’. Αυτό το ακούσαμε στο διάλειμμα της προβολής από την πίσω σειρά. Αν έχεις τέτοιους θεατές τι να τους κάνεις τους εχθρούς; Τραγική η απαιδευσιά που  τα βλέπει όλα σαν κοινωνικά δράματα.

Είναι ασφαλές δείγμα ότι ένα έργο τέχνης είναι σπουδαίο, όταν ξεκινάς να μιλήσεις για αυτό και καταλήγεις να μιλάς για τη ζωή (σου) με τον τρόπο που έκαναν τα Cahiers du Cinema. Ο Λάνθιμος παραδίδει το φιλμικό έμβλημα της γενιάς του. Η κινηματογραφική γλώσσα του είναι μάλλον ένα παλίμψηστο, και κατά αυτό τον τρόπο είναι απολύτως συμβατική την ίδια στιγμή που είναι απολύτως πρωτοποριακή. Εδώ θα μπορούσαμε να κάνουμε ένα εξαντλητικό namedropping το οποίο θα ήταν μάλλον ανούσιο τελικά. [Αλλά σίγουρα θα ξεκινούσε από τον Παζολίνι και αμέσως θα ακολουθούσε ο Haneke (:-Ρ)]. Ο Κυνόδοντας δεν είναι μια ταινία για την υπερπροστατευτική ελληνική οικογένεια όπως λέγεται αβασάνιστα από κάποιους ταινιοθέτες. Είναι μια ταινία και για αυτή μεταξύ πολλών άλλων. Περισσότερο είναι μια ταινία για τον φασισμό ενάντια στον άνθρωπο ως κοινωνικό ον. Σε μια σκηνή της ταινίας βλέπουμε πως ακόμα και τα σκυλιά εν κοινωνία επιτυγχάνουν μια ανώτερη ποιότητα ουμανισμού και αντικομφορμισμού απ’ ότι οι άνθρωποι δομημένοι από τα γενοφάσκια τους κατά μόνας. Είναι το κρίσιμο εκείνο σημείο όπου η ταινία κάνει κουρέλι το θατσερικό motto που εξέθρεψε τους σημερινούς έλληνες (νέο-) ή (σόσιαλ-) φιλελεύθερους 50άρηδες: ‘there is not such thing as society’…yes there is and is coming to get you!

Πριν απ’ όλα ο Κυνόδοντας είναι εννοιολογικό σινεμά. Από τα σκηνικά και τη φωτογραφία μέχρι την αφηγηματική σύμβαση της διαστροφής της γλώσσας όπου υπάρχει αναφορά σε έναν ενδεχομενικό κόσμο απειλητικών για την φασιστική ομοιοστασία εξωτερικών ή εσωτερικών αναφορών. Μινιμαλιστικό και μετασυμβολικό. Αυτό το καθαρό σινεμά καταφέρνει να στηλιτεύσει τις αντινομίες της πραγματικότητας αγκαλιάζοντας μορφολογικά την ίδια την σχιζοειδή φύση της πραγματικότητας ως μεταφορά στο φιλμικό κείμενο.

!spoiler alert!

ΥΓ Στο αναπόφευκτο brainstorming μετά την προβολή της ταινίας η Gilletina μου πρότεινε έναν ευφυή συμβολισμό. Με κάποιες δικές μου προσθήκες είναι ο εξής: Για να χειραφετηθούμε πρέπει να σκοτώσουμε το ζώο που κρύβουμε μέσα μας (να πέσει ο κυνόδοντας). Αυτό το άγριο και ντροπιαστικό ζώο που άλλοτε γλύφει το χέρι του αφεντικού και άλλοτε το δαγκώνει σπασμωδικά. Αλλά όταν χειραφετηθούμε θα πρέπει να αναστήσουμε το ζώο (να μεγαλώσει εκ νέου ο κυνόδοντας) που ώριμο πια θα δαγκώνει την οποιαδήποτε προβαλλόμενη και προϊούσα εξουσία και αυθαιρεσία και δεν θα αυτοκανιβαλίζεται. Αυτό το δεύτερο μέρος μένει ανοιχτό στο διφορούμενο φινάλε της ταινίας. Είναι η πορεία από την βαρβαρότητα στην παιδεία και από την παιδεία στον ακτιβισμό και την επανάσταση. Οι ήρωες της ταινίας είναι ανεπαρκείς σε όλα αυτά και ο μοναδικός κυνόδοντας που πέφτει είναι μια τεχνητή βεβιασμένη διαδικασία που οδηγεί στην ήττα.

Το punctum των ημερών ήρθε μέσα από ένα ρεπορτάζ της ΕΡΤ από την πρεμιέρα της ταινίας του Παντελή Βούλγαρη «Ψυχή Βαθιά».  Ήταν ο Μίμης Πλέσσας, αυτός ο κύριος που για τα παιδιά των μικροαστών που γεννήθηκαν μετά την πτώση του τείχους του Βερολίνου ίσως να είναι απλά ένας περίεργος σπαστικός γέρος που κάθε χρόνο κάνει και καλά γκραν γκινιόλ ανακοινώσεις αναφορικά με το ποιο τραγούδι του Ρουβά ή της Παπαρίζου θα πάει στη Eurovision. Στην πραγματικότητα ο Πλέσσας ενσαρκώνει τον προαιώνιο φασισμό της κοινωνίας του αποκλεισμού που πάντα διέπρεπε στην Ελλάδα. Ο Πλέσσας είναι αυτό το απείκασμα καλλιτέχνη που απλά καταφάσκει διαρκώς για να υπάρχει στον αφρό. Από τον γνήσιο φασισμό της κοινωνίας των δεξιών διαπιστεύσεων κοινωνικών φρονημάτων ως τον σημερινό εκλεπτυσμένο και για τούτο βασανιστικότερο φασισμό της μαζικής κουλτούρας των ελίτ, αντιπροσωπεύει τα παιδιά που ήταν σεβαστικά και πάντα βαθιά μέσα στο σύστημα της αναπαραγωγής της διαφορικής κοινωνικής σχέσης. Ο εκπρόσωπος της ανώδυνης χρυσής μετριότητας που έπαιζε σαν σάουντρακ σε μιούζικαλ στο Άουσβιτς της κοινωνικής διαίρεσης που εξευτέλιζε τα αιχμηρά ταλέντα ως του ορίου της ψυχωτικής αφάνειας. Ο πήχης της μετριότητας έχει φτάσει πλέον στο κακό (γούστο;), λόγω του ότι αυτά που στα νιάτα του Πλέσσα ήταν ένας εισαγόμενος μοντερνιστικός εξωτισμός made in USA, ήτοι οι μηχανισμοί της καπιταλιστικής πολιτικοοικονομικής εξουσίας και η σύστοιχη εταιρική κουλτούρα, σήμερα έχουν καταπιεί ολόκληρο το context της μαζικής κουλτούρας και έχουν θέσει εαυτόν αποκλειστικά στο κέντρο αυτού του υποσυστήματος αναπαραγωγής των κοινωνικών σχέσεων. Άλλοτε φασισμός του γερμανού κατακτητή, άλλοτε φασισμός των γέρων με τις σάπιες ιδέες που έχουν κατσικωθεί στις θέσεις τους και λοιδορούν τα παιδιά του Δεκέμβρη, ο Πλέσσας και το σινάφι του ήταν οι διαχρονικοί λαδέμπορες που καταφάσκουν σε κάθε εμπόριο αξιών.

Στο σχετικό ρεπορτάζ λοιπόν είδαμε αυτόν τον κύριο ενθουσιασμένο να σχολιάζει την εξαιρετική μουσική της ταινίας του Βούλγαρη, λέγοντας περίπου πως μόνο αυτή θα μπορούσε να λειτουργήσει και να κοινωνήσει τα μηνύματα της ταινίας και πως θέλει οπωσδήποτε να συναντήσει ‘αυτό το παιδί’ που έγραψε τη μουσική για να το συγχαρεί. Δεν είναι τυχαία η αντίληψη του τι είναι παιδί για τη γενιά καλλιτεχνών που κρατάει τα γκέμια σε μια Ελλάδα που θέλει να ξεχυθεί στους αγρούς. Το παιδί στην προκειμένη περίπτωση είναι βέβαια ο πενηντάχρονος Γιάννης Αγγελάκας. Πέραν της αρρωστημένης αντίληψης για την διαδοχή των γενεών και την θεμιτή (;) άγνοια του γηραιού συνθέτη προς έναν άλλον που προέρχεται από μια άλλη απολύτως αντιθετική καλλιτεχνική δημόσια σφαίρα, αυτός ο όψιμός ενθουσιασμός είναι που αποτελεί τον πυρήνα της νεοελληνικής ιλαροτραγωδίας, ιλαρής για τους χορτασμένους φασίστες και τραγωδίας για τους ταλαντούχους ορθολογιστές του συναισθήματος. Ο Αγγελάκας δεν νομίζω ότι χρειάζεται συστάσεις. Ο σεβασμός που έχει κερδίσει από όλον τον σκεπτόμενο κόσμο αυτής της χώρας και όχι μόνο, αλλά και τα συνεχή καλλιτεχνικά περιπετειώδη διαπιστευτήριά του τον έχουν κάνει μια κατηγορία από μόνο του που εκών άκων κοιτά από εκεί ψηλά όλους τους υπόλοιπους. Και βέβαια ο Αγγελάκας έχει γίνει σύμβολο -τι περίεργη τύχη για μια αναρχική ψυχή;- οποιουδήποτε και οτιδήποτε βρίσκεται αριστερότερα του τρέχοντος νεοελληνικού zeitgeist: Από τα quotes του Τσίπρα και την νεανική-αναρχική νοσταλγία για τις Τρύπες, ως τις εσχατιές των ηχητικών πειραματισμών που μόνο οι γενναίοι αντέχουν να κάνουν καθημερινό habitus.

Οι ταινίες του Βούλγαρη είχαν πάντα αυτόν τον εκνευριστικά συμφιλιωτικό και κατευναστικό τόνο, κάτι σαν φιλεύσπλαχνες νοσοκόμες σε ένα δαιδαλώδες νοσοκομείο με γιατρούς κοράκια: πάντα σου άρεσαν οι περιποιήσεις τους αλλά δεν μπορούσες να αγνοήσεις πως οι γιατροί προτίμησαν να σε ακρωτηριάσουν, και το χειρότερο ότι αυτές οι νοσοκόμες δεν αντιμιλούσαν ποτέ στους γιατρούς γιατί θα έχαναν τη δουλειά τους. Σε αυτό το πεδίο λοιπόν συναντήθηκαν οι δύο κόσμοι, του Πλέσσα και του Αγγελάκα. Ο ενθουσιασμός του Πλέσσα προκαλεί τουλάχιστον αμηχανία στο κοινό του Αγγελάκα και ίσως και στον ίδιο. Αυτή η ετεροβαρής σχέση όμως υπογραμμίζει κυρίως το σχήμα που ενυπάρχει ακόμα και στον κοινωνικό σχεδιασμό που ασμένως προωθεί τις τελευταίες μέρες η νέα κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ: Ο Πλέσσας δεν γνωρίζει τον Αγγελάκα, ο Αγγελάκας είναι αναγκασμένος από τα γεννοφάσκια του να γνωρίζει τον Πλέσσα. Είναι η σχέση ανάμεσα στην καθεστωτική και την (τις) αντιθετική (-ες) δημόσια (-ες) σφαίρα (-ες).

Οι μικροαστοί του Πλέσσα με τα επαρχιωτικά αμερικανικά όνειρα μπορούν να αγνοούν οποιαδήποτε τραγωδία μπορεί ενδεχομένως να σταθεί εμπόδιο στα ατομικά τους πλάνα ζωής, από μια χούντα ως μια κακοποίηση στο διπλανό διαμέρισμα. Τις περισσότερες φορές αυτές οι ίδιες οι τραγωδίες μικρές ή μεγάλες αποτελούν το υλικό των ονείρων τους, σπάνε τον ανταγωνισμό: άσε τους άλλους απασχολημένους με το να αγωνίζονται και εγώ θα ανεβαίνω πια άνετα την κοινωνική κλίμακα. Οι μικροαστοί του χτες είναι οι νοικοκυραίοι του σήμερα. Λαδέμποροι και πουτάνες που βλέπουν τα ΜΑΤ και τα Δέλτα στα Εξάρχεια σαν ασφάλεια από ένα αόρατο κακό και τον αυτοαποκαλούμενο Υπουργό Προστασίας πραγματικό προστάτη-νταβατζή και εξευτελιστή κάθε ίχνους αξιοπρέπειας. Το βασικό χαρακτηριστικό των νοικοκυραίων είναι η άγνοια. Η άγνοια είναι ευτυχία και δεν σε περισπά από τη φρικιαστική αποστολή να πατάς σε πτώματα για να δεις έναν  τεχνητό ήλιο. Τα κατά 99% συμβολικά και 100% ιδιοκτησιακά καθεστωτικά ΜΜΕ είναι ο καλύτερος σύμμαχός τους σε αυτή την επίπονη κατάδυση στην άγνοια. Έτσι κοιμούνται, ξυπνούν και ξεφτιλίζονται μουρμουρίζοντας mantras για ‘μπαχαλάκηδες’, ‘αντιεξουσιαστές’, ‘αναρχικούς’, ‘τρομοκράτες’ σαν να είναι κενά και αλληλοανταλλάξιμα σημαίνοντα. Η ανώτατη αναγωγή καταλήγει πως όποιος σκέφτεται και πράττει έξω από το κουτί είναι επικίνδυνος, λες και έχουμε φτάσει κάπου που αξίζει να μείνουμε. Αυτοί οι νοικοκυραίοι δεν γνωρίζουν και δεν θέλουν να γνωρίσουν τι πραγματικά τους λένε αυτά τα παιδιά από την απέναντι όχθη. Γι’ αυτό και τα παιδιά αναγκάζονται να φωνάζουν με όλη τους τη δύναμη.

Αυτή  η παράδοξη στιγμή που ο Πλέσσας συναντά τον Αγγελάκα στο ουδέτερο πεδίο του Βούλγαρη θα μπορέσει να μετουσιωθεί στον κοινωνικό χώρο; Η πεποίθησή μου -την έχω διατυπώσει πολλάκις σε αυτό το ιστολόγιο- είναι πως ο διάλογος είναι αδύνατος ανάμεσα στις δυο όχθες, καθώς το ancien regime έχει παραδοθεί πλήρως και αυτιστικά στον παλιμπαιδισμό της μεταμοντέρνας αφθονίας. Το ancien regime είναι που πρώτο με τους τρόπους του έχει αποκηρύξει τον διάλογο ως μέσο προόδου. Είναι υγιές που αυτά τα στεγανά προσπαθεί να τα σπάσει ο Δεκέμβρης. Ο Δεκέμβρης γνωρίζει τους γονείς του, οι γονείς του δεν γνωρίζουν τον Δεκέμβρη. Το ancien regime είναι ο μεσσίας ενός πολέμου, είτε με την μορφή του Δεκέμβρη είτε ως επακόλουθο της διαφαινόμενης οικονομικής κατάρρευσης. Ο πόλεμος έρχεται.

[Δεν έχω δει ακόμα την ταινία, ούτε έχω ακούσει τη μουσική, αλλά νομίζω πως η επιτυχία του Βούλγαρη είναι αυτό ακριβώς που ανιτπροσωπεύουν οι δηλώσεις του Πλέσσα: την άγνοια της ύπαρξης μιας ακμαίας και δημιουργικής μειοψηφίας, στον καιρό που οι μειοψηφίες κατασυκοφαντούνται]

Σε μια χώρα που το ΕΣΡ είναι αφιερωμένο στο ancien regime και στον αργό ετεροκανονικό θάνατο, η προσπάθεια της ΟΛΚΕ αξίζει της υποστήριξής μας. Συγχαρητήρια παιδιά.

http://olkemediawatch.blogspot.com/

…

-Και πως αισθάνεσαι σήμερα;

-Όπως τη μέρα που απολύθηκα από το στρατό. Η δουλειά σκατά. Η σπιτονοικοκυρά είχε αφηνιάσει από τα χρωστούμενα. Οι προοπτικές για τον πούτσο. Όμως ήμουν ελεύθερος. Ελεύθερος από φασίστες καραβανάδες υποχρεωτικής εκπαίδευσης που είχαν την εξουσία να με κάνουν δήθεν να συμφωνώ πως είναι εθνικό καθήκον και δύσάρεστο μα αναγκαίο και εθνικά υπεύθυνο μέτρο το να μαζεύεις γόπες την ώρα που καταλήστευαν τη Διαχείριση που πλήρωνα σαν πολίτης.

-Τι κρατάς από χτες;

-Τους τρεις πακιστανούς που χόρευαν και μου χαμογελούσαν μέσα από το τζάμι του αυτοκινήτου. Για να θυμάμαι πως κάποιες μικρές διαχειριστικές αποφάσεις είναι για κάποιους όροι ζωής.

…

Και τι έγινε και αυτή τη φορά;

Μια ασπρόμαυρη εικόνα είμαι στον έγχρωμο κόσμο τους.

Κείμαι επικείμενος νεκρός.

Η πρώτη νιότη πέρασε, και πάλι είναι παράδοξο να με κοιτούν εξεταστικά και αδιάφορα μέσα από τις αόρατες στολές τους. Γέροι, χορτασμένοι και αηδιαστικοί.

Όλο το προεκλογικό παραλήρημα εξαντλείται και πάλι σε φρούδες οικονομαχίες.

Περιμένεις κάποιον σοσιαλιστή να εμβαπτίσει την νεοφιλελεύθερη κάβλα του σε μια κρούστα γκέι γάμου ή μιας γενναίας ακαδημίας τεχνών. Μάταια.

Η διαχείριση έχει πάψει να είναι ακόμα και αυτό το ελάχιστο που ήταν. Τώρα μόνο αίμα.

Κυρίες και Κύριοι, για να μην ξεχνιόμαστε:

Ο ΔΕΚΕΜΒΡΗΣ ΗΤΑΝ ΑΙΤΗΜΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΝΕΟ ΑΞΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. ΔΗΛΑΔΗ ΚΑΤΙ ΠΑΡΑΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΑ ΣΚΑΤΟΛΑΓΝΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΛΑΝΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ.

ΟΥΤΕ ΕΝΑ ΙΧΝΟΣ ΑΠΟ ΑΥΤΟ ΤΟ ΑΙΤΗΜΑ ΣΤΑ ΛΟΓΙΑ ΣΑΣ.

ΔΕ ΜΑΘΑΤΕ ΤΙΠΟΤΑ. ΤΟ ΜΟΝΟ ΠΟΥ ΕΓΚΥΜΟΝΕΙ ΑΥΤΗ Η ΚΑΛΠΗ ΕΙΝΑΙ ΔΕΚΕΜΒΡΗΔΕΣ.

Είναι ένας πόλεμος. Μια κίνηση άυξησης της εμπορικής αξίας. Η σπάνη. Έτσι γίνονται πολύτιμα τα καθημερινά. Αέρας, νερό, γή…φωτιά.

Οι κάτοικοι του Γραμματικού πήραν το ξεκάθαρο μήνυμα της ελληνικής πολιτικοοικονομικής μαφίας: Ο ΧΥΤΑ ΘΑ ΓΙΝΕΙ. Το μείγμα σκοπιμότητας και ανικανότητας καίει επί δύο μέρες τώρα όλη την ανατολική και βόρεια Αττική. Από τη Νέα Μάκρη μέχρι την Πεντέλη και τον Άγιο Στέφανο, ως την εθνική οδό.

Η μαφία έχει κηρύξει πόλεμο. Οι θλιβεροί αυθαίρετοι ακόμα την ψηφίζουν και την καταναλώνουν. Λυπάμαι και οργίζομαι που ένας τόσο ωραίος τόπος είναι τσιφλίκι ραγιάδων. Αναπολώ την τελευταία αυτοκινητάδα μέσα από το δάσος, από την Νέα Μάκρη στην Κηφισιά και πνίγομαι από αυτή την οργισμένη απόγνωση.  Δεν βλέπω να υπάρχει κάποια διέξοδος πέραν μιας ριζικής ανατροπής.

MIXTAPE NO 10

MP3/60min/192CBR/82MB

MEDIAFIRE

SENDSPACE

/AMAZING BABY – HEADDRESS

/U2 – MAGNIFICENT

/SUPER FURRY ANIMALS – THE VERY BEST OF NEIL DIAMOND

/A HAWK AND A HACKSAW – FONI TU ARGILE

/THE BOY – ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΧΟΡΕΥΕΤΕ ΡΕΕΕ;

/TORTOISE – NORTHERN SOMETHING

/IAMX – NATURE OF INVITING

/THE DOVES – COMPULSION

/ΓΙΑΝΝΗΣ ΑΓΓΕΛΑΚΑΣ & ΝΙΚΟΣ ΒΕΛΙΩΤΗΣ – ΩΚΕΑΝΟΣ

/JASON LYTLE – YOURS TRULY, THE COMMUTER

/JJ – MY HOPES AND DREAMS

/YO LA TENGO – BY TWO’S

/BLUR – TRIMM TRABB

/THE HORRORS – SEA WITH A SEA

[ΑΚΟΥΣΕ ΤΟ ΣΤΟ MIXCLOUD]

Στην καρδιά του καλοκαιριού, στην καρδιά του Παγκρατίου, ελάχιστα μέτρα από την κατοικία του δημάρχου Αθηναίων. Στη στάση της Φρύνης φύεται και διαιωνίζεται η συνήθης χλωρίδα και πανίδα. Όχι, οι υπάλληλοι δεν απεργούν. Είναι μια συνηθισμένη βρωμερή μέρα. Το κηδειόχαρτο πάνω από τον κάδο μνημονεύει μάλλον τον θάνατο της μεσοαστικής μειοψηφίας που με νοικοκυροσύνη εκλέγει τοπική αυτοδιοίκηση με την θεσμική κεκτημένη ταχύτητα που της έχει απομείνει.

[Όλοι έχουν ένα live απωθημένο, ένα ποπ ιερό δισκοπότηρο. Ένα live που θέλουν να δουν στην Ελλάδα]

Ήπια τελικά από το δικό μου ιερό δισκοπότηρο…

God Is Dead. Nine Inch Nails Are Dying…Thank God Trent Is Alive And Fucking Kicking!

[Το live ήταν απλά άψογο. Σπάνιο για Ελλάδα. Τέλειος ήχος. Η μπάντα αλφάδι [;-)]. Ο Reznor επιβεβαίωσε την καλλιτεχνική ιδιοφυία του. Ένα παθιασμένο extra μέλος χτυπιόταν και κεντούσε στη κονσόλα των φωτισμών. Τίποτα περιττό. Αυτό είναι η Δημοφιλής Τέχνη]

Πετάς;

Τι σοι άνθρωπος είσαι;

Πετάς τα παιδικά σου παιχνίδια;

Τα δικά σου ήταν ξύλινα, τα δικά μου ήταν όλα πλαστικά. Γι’ αυτό τα πέταξα.

Τα φυλάς ή τα πετάς;

Είναι πένθος να τα φυλάς μέχρι να σαπίσουν ή να πεις φτου και βγαίνω και ‘δρόμο! πέταμα!’;

Βρήκαμε τέσσερις σακούλες σούπερ μάρκετ γεμάτες με άδεια κουτιά από ψυχοφάρμακα. Σαστίσαμε εμείς οι πραγματιστές αρχαιολόγοι του πρακτικού λόγου, και αμέσως καταλάβαμε πως αυτό που κάνουμε δεν είναι επιστήμη αλλά βεβήλωση -τόσο αναγκαία που γίνεται κάθαρση- ενός αρρωστημένου ναού.  Ενός ασυνείδητου κελαριού που δεν έλεγε να πενθήσει τις απώλειες του νοικοκύρη του.

Πετάω σαν ξηλώνω και πετάω τα ρείθρα και σπάω τη βιτρίνα σου. Και όταν βεβηλώνω την αρρώστια σου πενθώ την ανημπόρια και την κουτοπονηριά του κόσμου.

Πετάς;

Πετάω, μα δεν πετάω. Γι’ αυτό πετάω.

[Αυτή ήταν η τελευταία μέρα της μετακόμισης προς τη θάλασσα. Μέρα σημαδιακή και πάλι. Επέτειος και τέλος. Κάποιος σπάει και πάλι πλάκα μαζί μας]

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ σπονσορντ μπαι ΝΕΑ ΦΑΣΙΣΤΟΚΡΑΤΙΑ

-Σε ποια σειρά είπες οτι κληρώθηκε ο Σάκης;

———————————————————

ΜΠΟΡΕΙ ΑΥΤΟ ΝΑ ΓΙΝΕΙ Η ΚΑΡΦΙΤΣΑ ΠΟΥ ΘΑ ΣΠΑΣΕΙ ΤΟΝ TRASHY ΕΘΝΙΚΙΣΤΙΚΟ ΠΟΛΤΟ ΜΕΣΑ ΣΤΟΝ ΟΠΟΙΟ ΜΑΣ ΑΝΑΓΚΑΖΟΥΝ ΝΑ ΚΟΛΥΜΠΑΜΕ;

———————————————————

-Πόσους gay ακτιβιστές είπες πως συνέλαβαν οι ρώσοι μπάτσοι;